Działanie 1.8 Różnicowanie i nowe formy dochodów - pytania i odpowiedzi

1.Jaki jest poziom dofinansowania operacji realizowanych przez podmiot wykonujący łodziowe rybołówstwo przybrzeżne, tj. prowadzący połowy statkami rybackimi o długości całkowitej poniżej  12 metrów i niekorzystających z rybackich narzędzi ciągnionych wyszczególnionych w tabeli 3 załącznika I do rozporządzenia Komisji (WE) 26/2004?

Na podstawie art. 30 ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 508/2014 z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (…) oraz § 14 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 16 września 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy finansowej na realizację operacji w ramach Priorytetu 1 Promowanie rybołówstwa zrównoważonego środowiskowo, zasobooszczędnego, innowacyjnego, konkurencyjnego i opartego na wiedzy, zawartego w Programie Operacyjnym ,,Rybactwo i Morze” (Dz. U. 2016. 1495 z późn. zm.) kwota wsparcia przyznana beneficjentowi wykonującemu łodziowe rybołówstwo przybrzeżne nie może przekroczyć 50% budżetu przewidzianego w planie biznesowym na każdą operację ani maksymalnej kwoty wynoszącej 75 000 EUR dla każdego beneficjenta, ani też być większa niż 80% sumy kosztów kwalifikowalnych operacji.


2.Do jakiego poziomu dofinansowania jest uprawniony armator posiadający w swojej flocie statki spełniające zarówno kryteria statku przybrzeżnego jak i pozostałe?

Zgodnie z § 14 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 16 września 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy finansowej na realizację operacji w ramach Priorytetu 1 Promowanie rybołówstwa zrównoważonego środowiskowo, zasobooszczędnego, innowacyjnego, konkurencyjnego i opartego na wiedzy, zawartego w Programie Operacyjnym ,,Rybactwo i Morze” (Dz. U. 2016. 1495 z późn. zm.) pomoc na realizację operacji w ramach działania różnicowanie przyznaje się w formie zwrotu kosztów kwalifikowalnych, do wysokości:
1)  80% tych kosztów - gdy beneficjentem jest podmiot wykonujący łodziowe rybołówstwo przybrzeżne, o którym mowa w art. 3 ust. 2 pkt 14 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 508/2014 z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (…);
2)  50% tych kosztów - gdy beneficjentem jest podmiot inny niż wymieniony w pkt 1, prowadzący działalność związaną z wykonywaniem rybołówstwa.
Zgodnie ze stanowiskiem Instytucji Zarządzającej, w przypadku, gdy wnioskodawca nie jest wyłącznie podmiotem wykonującym łodziowe rybołówstwo przybrzeżne, pomoc przyznaje się do wysokości 80% kosztów kwalifikowalnych operacji.
Równocześnie, zgodnie z art. 30 ust. 4 rozporządzenia nr 508/2014, kwota wsparcia nie może przekroczyć 50% budżetu przewidzianego w planie biznesowym na każdą operację (tj. w ramach danego naboru) ani maksymalnej kwoty wynoszącej 75 000 EUR (w ramach całego Programu) dla każdego beneficjenta.


3.Czy zapis art. 30 ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 508/2014 z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (…) stanowi ograniczenie maksymalnej kwoty dofinansowania w ramach konkretnego naboru wniosków czy jest ograniczeniem danego wnioskodawcy w ramach całego Programu?

Na podstawie art. 30 ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 508/2014 z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (…) kwota wsparcia nie może przekroczyć 50% budżetu przewidzianego w planie biznesowym na każdą operację (tj. w ramach danego naboru) ani maksymalnej kwoty wynoszącej 75 000 EUR  dla każdego beneficjenta. Wnioskodawca może złożyć jeden wniosek o dofinansowanie w ramach jednego naboru wniosków. Wnioskodawca może przystąpić do niezliczonej liczby naborów wniosków o dofinansowanie, z zastrzeżeniem jednak art. 30 ust. 4 rozporządzenia nr 508/2014, zgodnie z którym beneficjent w całym okresie programowania może skorzystać z pomocy finansowej w wysokości do 75 000 EUR.


4.W jakim okresie beneficjent jest zobowiązany do prowadzenia dofinansowanej działalności uzupełniającej oraz związanej z nią działalności podstawowej?

Zgodnie z art. 71 ust. 1 rozporządzenia 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego. Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (…) beneficjent pomocy zobowiązany jest do zachowania trwałości operacji w okresie 5 lat od płatności końcowej, w tym do prowadzenia działalności i nie przenoszenia jej poza obszar objęty programem oraz do nie dokonywania istotnych zmian wpływających na charakter operacji, jej cele lub warunki wdrażania, które mogłyby doprowadzić do naruszenia jej pierwotnych celów. Powyższy przepis nakłada zatem na beneficjenta obowiązek zachowania w ww. okresie zarówno nowej działalności uzupełniającej (będącej przedmiotem dofinansowania) jak i podstawowej.


5.Jak należy rozumieć pojęcie „podstawowa działalność rybaków związana z rybołówstwem”?

Przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 508/2014 z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (…) nie precyzują pojęcia „działalności podstawowej”, jednak w art. 3 ust. 2 pkt 6 tego rozporządzenia zawarta została definicja pojęcia „rybak”, które zgodnie z przedmiotowym przepisem oznacza każdą osobę zajmującą się zarobkową działalnością połowową uznaną przez dane państwo członkowskie. W oparciu o powyższe należy przyjąć, że prowadzenie podstawowej działalności związanej z rybołówstwem jest równoznaczne z posiadaniem statusu rybaka i prowadzeniem przez niego zarobkowej działalności połowowej.


6.Czy w ramach operacji wnioskodawcą może być każdy armator/właściciel jednej jednostki rybackiej prowadzący własną, odrębną działalność gospodarczą w przypadku gdy dany statek rybacki jest własnością dwóch i więcej właścicieli/armatorów?

Na podstawie art. 30 ust. 1 - 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 508/2014 z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (…), z uwzględnieniem art. 3 ust. 2 pkt 6 tego rozporządzenia oraz zgodnie z § 13 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 16 września 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy finansowej na realizację operacji w ramach Priorytetu 1 Promowanie rybołówstwa zrównoważonego środowiskowo, zasobooszczędnego, innowacyjnego, konkurencyjnego i opartego na wiedzy, zawartego w Programie Operacyjnym ,,Rybactwo i Morze” (Dz. U. 2016. 1495 z późn. zm.) o dofinansowanie w ramach przedmiotowego działania może ubiegać się każdy właściciel lub armator statku rybackiego prowadzący zarobkową działalność połowową, na rozwój związanej z tą działalnością swojej nowej działalności uzupełniającej.
Należy jednak zwrócić uwagę, że Agencja przyznając pomoc poddaje weryfikacji czy w ramach planowanej operacji nie zostały stworzone „sztuczne warunki” w celu otrzymania pomocy finansowej (np. wpisanie nowego współarmatora bezpośrednio przed ogłoszeniem naboru lub złożeniem wniosku o dofinansowanie).


7.Czy można przyznać pomoc finansową w wysokości 75 000 euro na każdego współarmatora łodzi rybackiej w przypadku gdy współarmatorami są małżonkowie nie posiadający rozdzielności majątkowej na rozwój ich oddzielnych działalności uzupełniających wiążących się z działalnością związaną z rybołówstwem?

Na podstawie art. 30 ust. 1 - 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 508/2014 z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (…), z uwzględnieniem art. 3 ust. 2 pkt 6 tego rozporządzenia oraz zgodnie z § 13 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 16 września 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy finansowej na realizację operacji w ramach Priorytetu 1 Promowanie rybołówstwa zrównoważonego środowiskowo, zasobooszczędnego, innowacyjnego, konkurencyjnego i opartego na wiedzy, zawartego w Programie Operacyjnym ,,Rybactwo i Morze” (Dz. U. 2016. 1495 z późn. zm.) wsparcia udziela się właścicielowi lub armatorowi statku rybackiego prowadzącemu zarobkową działalność połowową, na rozwój związanej z tą działalnością nowej działalności uzupełniającej.
Zgodnie art. 30 ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 508/2014 z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (…) kwota wsparcia nie może przekroczyć 50% budżetu przewidzianego w planie biznesowym na każdą operację (tj. w ramach danego naboru) ani maksymalnej kwoty wynoszącej 75 000 EUR w ramach całego Programu dla każdego beneficjenta.
W oparciu o powyższe, każdy ze współarmatorów wykonujących odrębną działalność zarobkową związaną z rybołówstwem może ubiegać się o dofinansowanie w maksymalnej kwocie 75 000 EUR w ramach całego Programu na rozwój swojej nowej działalności uzupełniającej wiążącej się z jego działalnością podstawową związaną z rybołówstwem.


8.Czy w ramach jednej operacji (jednego wniosku o dofinasowanie) może ubiegać się  kilku wnioskodawców na kwoty 75 000 euro każdy?

Każdy wnioskodawca może złożyć wyłącznie swój wniosek o dofinansowanie.
Zgodnie z zatwierdzonym przez Instytucję Zarządzającą wzorem wniosku o dofinansowanie na operację w zakresie działania 1.8 „Różnicowanie działalności i nowe formy dochodu” jeden wniosek o dofinansowanie składa jeden wnioskodawca. Wskazuje się ponadto, że na podstawie § 82 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 16 września 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy finansowej na realizację operacji w ramach Priorytetu 1 Promowanie rybołówstwa zrównoważonego środowiskowo, zasobooszczędnego, innowacyjnego, konkurencyjnego i opartego na wiedzy, zawartego w Programie Operacyjnym ,,Rybactwo i Morze” (Dz. U. 2016. 1495 z późn. zm.) w ramach jednego naboru wniosków o dofinansowanie jeden wnioskodawca może złożyć jeden wniosek o dofinansowanie. Wskazać należy jednocześnie, że zgodnie z art. 30 ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 508/2014 z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (…) kwota wsparcia nie może przekroczyć 50% budżetu przewidzianego w planie biznesowym na każdą operację (tj. w ramach danego naboru) ani maksymalnej kwoty wynoszącej 75 000 EUR (w ramach całego Programu) dla każdego beneficjenta.


9.Czy armator statku rybackiego prowadzący sezonową restaurację rodzinną w ramach spółki cywilnej z członkiem rodziny niebędącym armatorem, może ubiegać się o pomoc w ramach wyżej cyt. działania na rozwój restauracji poprzez dostosowanie obiektu do całorocznej działalności gastronomicznej?

Zgodnie art. 30 ust. 2 lit a i ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 508/2014 z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (…) oraz zgodnie z § 13 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 16 września 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy finansowej na realizację operacji w ramach Priorytetu 1 Promowanie rybołówstwa zrównoważonego środowiskowo, zasobooszczędnego, innowacyjnego, konkurencyjnego i opartego na wiedzy, zawartego w Programie Operacyjnym ,,Rybactwo i Morze” (Dz. U. 2016. 1495 z późn. zm.)  pomoc przyznaje się wyłącznie właścicielowi lub armatorowi statku rybackiego wykonującego rybołówstwo komercyjne na rozwój działalności wyłącznie tego właściciela lub armatora statku rybackiego (wnioskodawcy pomocy), jeżeli jego rozwijana działalność uzupełniająca wiąże się z działalnością podstawową związaną z rybołówstwem. W przypadku gdy rozwijana działalność uzupełniająca nie jest działalnością prowadzoną wyłącznie przez wnioskodawcę (w postawionym pytaniu – spółka cywilną z członkiem rodziny niebędącym armatorem), jest działalnością prowadzoną przez inny podmiot, tym samym pomoc w ramach przedmiotowego działania staje się nienależna.
Wskazuje się jednocześnie, że pojęcie ,,działalność uzupełniająca” nie zostało zdefiniowane. Działalność uzupełniająca musi być jednak związana z działalnością podstawową. Czy nowa działalność ma charakter uzupełniający, podlega ocenie na podstawie całokształtu dokumentów złożonych przez wnioskodawcę, a związanych z ubieganiem się o pomoc w ramach PO RYBY 2014-2020. Zgodnie ze stanowiskiem Instytucji Zarządzającej działalność uzupełniająca może powstać przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie, z zastrzeżeniem § 79 rozporządzenia w  sprawie Priorytetu 1, zgodnie z którym, do kosztów kwalifikowalnych zalicza się koszty poniesione przed dniem złożenia WoD, lecz nie wcześniej niż od dnia 1 stycznia 2015 r. Na podstawie stanowiska Instytucji Zarządzającej możliwe jest dofinansowanie ,,rozwinięcia” działalności uzupełniającej powstałej przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie.


10.Czy inwestycja w ramach działania musi być związana z nowo utworzonym rodzajem działalności uzupełniającej (ze zmianą lub wprowadzeniem nowego PKD), czy możliwe jest rozwinięcie, doposażanie, zmodernizowanie już istniejącej, prowadzonej nowej formy dochodów oraz przeprowadzenie inwestycji czy zakupów tzw. towarzyszących?

Zgodnie z art. 30 ust. 2 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 508/2014 z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (…) wnioskodawca przedkłada plan biznesowy dotyczący rozwoju swojej nowej działalności uzupełniającej. Pojęcie ,,działalność uzupełniająca” nie zostało zdefiniowane. Działalność uzupełniająca musi być jednak związana z działalnością podstawową. Czy nowa działalność ma charakter uzupełniający, podlega ocenie na podstawie całokształtu dokumentów złożonych przez wnioskodawcę, a związanych z ubieganiem się o pomoc w ramach PO RYBY 2014-2020. Zgodnie ze stanowiskiem Instytucji Zarządzającej działalność uzupełniająca może powstać przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie, z zastrzeżeniem § 79 rozporządzenia w  sprawie Priorytetu 1, zgodnie z którym, do kosztów kwalifikowalnych zalicza się koszty poniesione przed dniem złożenia WoD, lecz nie wcześniej niż od dnia 1 stycznia 2015 r. Na podstawie stanowiska Instytucji Zarządzającej możliwe jest dofinansowanie ,,rozwinięcia” działalności uzupełniającej powstałej przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie.
 

11.Jak należy rozumieć pojęcie „nowej działalność uzupełniającej”, o której mowa w art. 30 ust. 2 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 508/2014 z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (…)?

Przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 508/2014 z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (…) nie definiują pojęcia „nowej działalności uzupełniającej”. Działalność uzupełniająca musi być jednak związana z działalnością podstawową. Czy nowa działalność ma charakter uzupełniający, podlega ocenie na podstawie całokształtu dokumentów złożonych przez wnioskodawcę, a związanych z ubieganiem się o pomoc w ramach PO RYBY 2014-2020. Zgodnie ze stanowiskiem Instytucji Zarządzającej działalność uzupełniająca może powstać przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie, z zastrzeżeniem § 79 rozporządzenia w  sprawie Priorytetu 1, zgodnie z którym, do kosztów kwalifikowalnych zalicza się koszty poniesione przed dniem złożenia WoD, lecz nie wcześniej niż od dnia 1 stycznia 2015 r. Na podstawie stanowiska Instytucji Zarządzającej możliwe jest dofinansowanie ,,rozwinięcia” działalności uzupełniającej powstałej przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie.


12.Czy w przypadku posiadania przez wnioskodawcę kilku jednostek rybackich możliwe jest złożenie przez niego więcej niż jednego wniosku w ramach Programu (kilku naborów), z których każdy obejmować będzie odrębny (inny) zakres projektu?

Przepisy prawa krajowego i unijnego nie ograniczają liczby wniosków o dofinansowanie złożonych przez wnioskodawcę w ramach całego Programu (kilku naborów). Wnioskodawca może przystąpić do niezliczonej liczby naborów wniosków o dofinansowanie w ramach całego Programu. Jednocześnie, w ramach jednego naboru wniosków o dofinansowanie wnioskodawca może złożyć jeden taki wniosek.
Wskazać należy ponadto, że zgodnie z art. 30 ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 508/2014 z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (…) kwota wsparcia nie może przekroczyć 50% budżetu przewidzianego w planie biznesowym na każdą operację (tj. w ramach danego naboru) ani maksymalnej kwoty wynoszącej 75 000 EUR w całym okresie programowania dla każdego beneficjenta.


13.Czy za koszt kwalifikowalny planowanej inwestycji na statku można uznać wszelkiego rodzaju prace modernizacyjne, w tym wymianę przestarzałych silników głównych mających negatywny wpływ na ochronę środowiska oraz bezpieczeństwo na wodzie, w celu dostosowania łodzi do innego okresowego eksploatowania (turystyka wędkarska), niż to wynika z jej podstawowego przeznaczenia, tj. do uzyskania podwójnej klasy łodzi oznaczonej symbolem ryb/tur (łódź rybacka/łódź turystyczna)?

Przepisy krajowe nie przewidują katalogu kosztów kwalifikowalnych w ramach działania Różnicowanie i nowe formy dochodów. Kwalifikowalność poszczególnych kosztów każdorazowo będzie podlegała weryfikacji podczas oceny wniosku o dofinansowanie, w oparciu o złożone przez wnioskodawcę dokumenty związane z ubieganiem się o pomoc finansową, z zastrzeżeniem przepisów prawa unijnego, które stanowią wprost o tym, co jest albo co nie jest kosztem kwalifikowalnym.
Niemniej jednak wskazuje się, że zakwalifikowanie kosztu modernizacji lub wymiany głównych lub dodatkowych silników w ramach działania Różnicowanie i nowe formy dochodów nie będą mogły zostać uznane za koszty kwalifikowalne z uwagi na fakt, że realizacja tego typu inwestycji została przewidziana jedynie w ramach działania Efektywność energetyczna i łagodzenie skutków zmian klimatu (art. 41 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 508/2014 z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (…)), gdzie tego typu inwestycje podlegają szczegółowym uwarunkowaniom włącznie ze zmniejszeniem intensywności wsparcia o 20%.
Ponadto należy wskazać, że w art. 11 rozporządzenia nr 508/2014 określone zostały typy operacji, które nie kwalifikują się do wsparcia z EFMR. Wśród nich wskazano operacje zwiększające zdolność połowową statku lub sprzęt zwiększający zdolność statku do wyszukiwania ryb (lit. a) oraz zwiad rybacki (lit. d). W związku z powyższym tego rodzaju operacje nie będą mogły być sfinansowane w ramach przedmiotowego działania.


14.Czy za koszt kwalifikowalny planowanej inwestycji na statku można uznać zakup nowych narzędzi połowowych w przypadku różnicowania działalności poprzez wprowadzenie nowych technik połowowych dla pozyskania nowych gatunków organizmów morskich?

Przepisy krajowe nie przewidują katalogu kosztów kwalifikowalnych w ramach działania Różnicowanie i nowe formy dochodów. Kwalifikowalność poszczególnych kosztów każdorazowo będzie podlegała weryfikacji podczas oceny wniosku o dofinansowanie, w oparciu o złożone przez wnioskodawcę dokumenty związane z ubieganiem się o pomoc finansową, z zastrzeżeniem przepisów prawa unijnego, które stanowią wprost o tym, co jest albo co nie jest kosztem kwalifikowalnym.
Niemniej jednak wskazuje się, że koszty zakupu nowych narzędzi połowowych, które są bezpośrednio związane z prowadzoną podstawową działalnością połowową nie będą mogły zostać uznane za koszty kwalifikowalne.
Zgodnie z art. 30 ust. 1 – 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 508/2014 z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (…) w ramach przedmiotowego działania wsparcie przeznaczone jest wyłącznie na rozwój działalności uzupełniającej wiążącej się z działalnością podstawową związanej z rybołówstwem. Natomiast wsparcie finansowe na wymianę narzędzi połowowych zostało przewidziane w ramach działania Efektywność energetyczna i łagodzenie skutków zmian klimatu (art. 41 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 508/2014 z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (…)).


15.Czy w związku z zapisem zawartym w ustępie 1 art. 30 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 508/2014 z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (…) dotyczącym turystyki wędkarskiej możliwe jest dofinansowanie zakupu używanej jednostki pływającej (statku) i dostosowanie (modernizacja i zakup wyposażenia) tej jednostki do prowadzenia turystyki wędkarskiej?

Na podstawie § 80 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 16 września 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy finansowej na realizację operacji w ramach Priorytetu 1 Promowanie rybołówstwa zrównoważonego środowiskowo, zasobooszczędnego, innowacyjnego, konkurencyjnego i opartego na wiedzy, zawartego w Programie Operacyjnym ,,Rybactwo i Morze” (Dz. U. 2016. 1495 z późn. zm.) do kosztów kwalifikowalnych w ramach Priorytetu 1. Promowanie rybołówstwa zrównoważonego środowiskowo, zasobooszczędnego, innowacyjnego, konkurencyjnego i opartego na wiedzy, zaliczyć można koszty zakupu używanych maszyn, urządzeń lub innego sprzętu, jeżeli:
a)  nie zostały zakupione z udziałem środków publicznych w okresie 5 lat poprzedzających rok ich nabycia,
b)  ich wartość rynkowa nie przewyższa wartość nowych maszyn, urządzeń lub innego sprzętu tego samego typu,
c)  spełniają wymagania techniczne dla tych maszyn, urządzeń lub sprzętu.
Zakup używanej jednostki pływającej (statku), uznając ją za sprzęt służący wykonywaniu działalności uzupełniającej, może stanowić koszt kwalifikowalny w ramach przedmiotowego działania pod warunkiem że ta jednostka będzie służyła wyłącznie działalności uzupełniającej (np. w zakresie turystyki wędkarskiej), wiążącej się z podstawową działalnością wnioskodawcy związaną z rybołówstwem i jednocześnie nie będzie  wykorzystana do prowadzenia działalności podstawowej.
Natomiast w zakresie kosztów modernizacji i zakupu wyposażenia posiadanej jednostki pływającej należy mieć na uwadze, że w ramach tego działania wsparcie przeznaczone jest wyłącznie na rozwój nowej działalności uzupełniającej. Zatem koszty prac modernizacyjnych na statku i wyposażenia statku, mogą być uznane za kwalifikowalne, pod warunkiem, że dotyczą wyłącznie działalności uzupełniającej i nie są bezpośrednio związane z prowadzeniem działalności podstawowej.
Istotne jest ponadto wskazanie art. 11 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 508/2014 z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (…) określającego typy operacji, które nie kwalifikują się do wsparcia z EFMR. Wśród nich wymienione zostały operacje zwiększające zdolność połowową statku lub sprzęt zwiększający zdolność statku do wyszukiwania ryb (lit. a), zwiad rybacki (lit. d).

WAŻNE:
Przepisy rozporządzenia nr 2019/1838 z dnia 30 października 2019 r. ustalającego uprawnienia do połowów na 2020 rok w odniesieniu do niektórych stad ryb i grup stad ryb w Morzu Bałtyckim oraz zmieniającego rozporządzenie (UE) 2019/124 w odniesieniu do uprawnień do połowów w innych wodach, wprowadziły istotne ograniczenia dotyczące połowów rekreacyjnych dorsza atlantyckiego w podrejonach ICES 22-26.
W związku z powyższym decyzją Instytucji Zarządzającej Programem Operacyjnym „Rybactwo i Morze” operacje przyczyniające się do rozwoju działalności polegającej na prowadzeniu turystyki wędkarskiej na obszarach morskich, obejmującej zakup, budowę lub modernizację jednostek pływających wykonujących morskie połowy rekreacyjne lub sportowe, należy uznać za nieuzasadnione ekonomicznie, a koszty takich inwestycji jako nieracjonalne. A zatem ww. koszty należy uznać jako niekwalifikowalne.


16.Czy w związku z zapisem zawartym w ustępie 1 art. 30 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 508/2014 z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (…) dotyczącym turystyki wędkarskiej możliwe jest dofinansowanie budowy nowej jednostki pływającej (statku)?

Na podstawie art. 11 lit. b rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 508/2014 z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (…) do wsparcia z EFMR nie kwalifikują się operacje budowy nowych statków rybackich. Na podstawie powyższego, uwzględniając przepisy art. 30 ust. 1 rozporządzenia nr 508/2014, do dofinansowania mogą być zakwalifikowane koszty budowy nowej jednostki pływającej, pod warunkiem, że ta jednostka będzie służyła wyłącznie działalności uzupełniającej w zakresie turystyki wędkarskiej, wiążącej się z podstawową działalnością wnioskodawcy związaną z rybołówstwem i jednocześnie nie będzie  wykorzystana do prowadzenia działalności podstawowej. 

WAŻNE:
Przepisy rozporządzenia nr 2019/1838 z dnia 30 października 2019 r. ustalającego uprawnienia do połowów na 2020 rok w odniesieniu do niektórych stad ryb i grup stad ryb w Morzu Bałtyckim oraz zmieniającego rozporządzenie (UE) 2019/124 w odniesieniu do uprawnień do połowów w innych wodach, wprowadziły istotne ograniczenia dotyczące połowów rekreacyjnych dorsza atlantyckiego w podrejonach ICES 22-26.
W związku z powyższym decyzją Instytucji Zarządzającej Programem Operacyjnym „Rybactwo i Morze” operacje przyczyniające się do rozwoju działalności polegającej na prowadzeniu turystyki wędkarskiej na obszarach morskich, obejmującej zakup, budowę lub modernizację jednostek pływających wykonujących morskie połowy rekreacyjne lub sportowe, należy uznać za nieuzasadnione ekonomicznie, a koszty takich inwestycji jako nieracjonalne. A zatem ww. koszty należy uznać jako niekwalifikowalne.


17.Czy inwestycja w budowę/rozbudowę domków pod wynajem czy też przebudowę/rozbudowę domu mieszkalnego pod wynajem pokoi, którego właścicielem jest właściciel lub armator statku rybackiego wykonujący rybołówstwo komercyjne jest kosztem kwalifikowalnym w ramach przedmiotowego działania?

Zgodnie z art. 30 ust. 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 508/2014 z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (…) pomoc w ramach działania Różnicowanie i nowe formy dochodów jest udzielana na rzecz inwestycji przyczyniających się do różnicowania dochodu rybaków przez rozwój nowej działalności uzupełniającej, w tym inwestycji na statku, turystyki wędkarskiej, restauracji, usług środowiskowych dotyczących rybołówstwa oraz działań edukacyjnych związanych z połowami. Art.  30 ust. 3 rozporządzenia nr 508/2014 precyzuje, że wsparcia na podstawie ust. 1 udziela się wyłącznie w przypadku, gdy działalność uzupełniająca wiąże się z podstawową działalnością rybaków związaną z rybołówstwem. Natomiast świadczenie wyłącznie usług noclegowych nie może być uznane za działalność uzupełniającą, która wiązałaby się z podstawową działalnością rybaków jaką jest rybołówstwo. Tym samym opisane w postawionym pytaniu inwestycje w budowę/rozbudowę domków pod wynajem czy też przebudowę/rozbudowę domu mieszkalnego pod wynajem pokoi nie mogą podlegać dofinansowaniu w ramach przedmiotowego działania.
Koszty budowy/rozbudowy domków pod wynajem czy też przebudowy/rozbudowy domu mieszkalnego pod wynajem pokoi mogą być uznane za kwalifikowalne gdy zostaną poniesione w ramach rozwoju turystyki wędkarskiej jako działalności uzupełniającej wiążącej się z działalnością podstawową związaną z rybołówstwem. Powyższe znajduje uzasadnienie w specyfice działalności jaką jest turystyka, polegającej na obsłudze turystów, tj. osób podróżujących, zmieniających w danym okresie miejsce swego codziennego pobytu w określonym celu (w tym przypadku w celu dokonywania połowów wędkarskich na jednostkach pływających). Zatem, w przypadku gdy zgłoszony do dofinansowania projekt dotyczy rozwoju nowej działalności uzupełniającej jaką jest turystyka wędkarska i zawiera i koszty budowy i przygotowania bazy noclegowej dla osób korzystających z jednostek wędkarskich, wówczas przedmiotowe koszty mogą być uznane za kwalifikowalne. Kwalifikowalność tych kosztów może być wyłącznie na poziomie współmiernym do poziomu świadczonych usług w ramach rozwiniętej turystyki wędkarskiej wiążącej się z podstawową działalnością związaną z rybołówstwem.


18.Czy w przypadku różnicowania działalności rybackiej w kierunku np. turystyki wędkarskiej możliwe jest w ramach projektu finansowanie inwestycji dotyczących przygotowania bazy noclegowej dla osób korzystających z jednostek wędkarskich?

Zgodnie z art. 30 ust. 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 508/2014 z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (…) pomoc w ramach działania Różnicowanie i nowe formy dochodów jest udzielana na rzecz inwestycji przyczyniających się do różnicowania dochodu rybaków przez rozwój nowej działalności uzupełniającej, w tym inwestycji na statku, turystyki wędkarskiej, restauracji, usług środowiskowych dotyczących rybołówstwa oraz działań edukacyjnych związanych z połowami. Art.  30 ust. 3 rozporządzenia nr 508/2014 precyzuje, że wsparcia na podstawie ust. 1 udziela się wyłącznie w przypadku, gdy działalność uzupełniająca wiąże się z podstawową działalnością rybaków związaną z rybołówstwem. W oparciu o wskazane przepisy, koszty budowy i przygotowania bazy noclegowej mogą być kosztami kwalifikowalnymi wyłącznie wtedy, gdy będą realizowane w ramach rozwoju turystyki wędkarskiej jako działalności uzupełniającej wiążącej się z podstawową działalnością związaną z rybołówstwem. Powyższe znajduje uzasadnienie w specyfice działalności jaką jest turystyka, polegającej na obsłudze turystów, tj. osób podróżujących, zmieniających w danym okresie miejsce swego codziennego pobytu w określonym celu (w tym przypadku w celu dokonywania połowów wędkarskich na jednostkach pływających). Zatem, w przypadku gdy zgłoszony do dofinansowania projekt dotyczy rozwoju nowej działalności uzupełniającej jaką jest turystyka wędkarska i zawiera koszty budowy i przygotowania bazy noclegowej dla osób korzystających z jednostek wędkarskich, wówczas przedmiotowe koszty mogą być uznane za kwalifikowalne. Kwalifikowalność tych kosztów może być wyłącznie na poziomie współmiernym do poziomu świadczonych usług w ramach rozwiniętej turystyki wędkarskiej wiążącej się z podstawową działalnością związaną z rybołówstwem.


19.Czy w przypadku różnicowania działalności rybackiej w kierunku np. turystyki wędkarskiej możliwe jest w ramach projektu finansowanie inwestycji dotyczących zakupu środków transportu do przewozu osób korzystających z jednostek wędkarskich z miejsca noclegu na jednostkę?

Zgodnie ze  stanowiskiem Instytucji Zarządzającej koszty zakupu środków transportu do przewozu osób korzystających z jednostek wędkarskich z miejsca noclegu na jednostkę nie mogą być kosztami kwalifikowalnymi w ramach przedmiotowego działania.


20.W ramach różnicowania dochodu Rybak planuje budowę bazy noclegowej dla wędkarzy z wykorzystaniem własnej łodzi do turystyki wędkarskiej. Czy w związku z tym, jego statek powinien posiadać podwójną klasę łodzi oznaczoną symbolem ryb/tur już na etapie składania wniosku o dofinansowanie, czy może dodatkową klasę tur – łódź turystyczna, uzyskać w trakcie realizacji operacji i ewentualnie przedłożyć ją na etapie wniosku o płatność, celem  udokumentowania powiązania działalności uzupełniającej z jego podstawową działalnością związaną z rybołówstwem?

Zgodnie z art. 30 ust. 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 508/2014 z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (…) pomoc w ramach działania Różnicowanie i nowe formy dochodów jest udzielana na rzecz inwestycji przyczyniających się do różnicowania dochodu rybaków przez rozwój nowej działalności uzupełniającej, w tym inwestycji na statku, turystyki wędkarskiej, restauracji, usług środowiskowych dotyczących rybołówstwa oraz działań edukacyjnych związanych z połowami. Art.  30 ust. 3 rozporządzenia nr 508/2014 precyzuje, że wsparcia na podstawie ust. 1 udziela się wyłącznie w przypadku, gdy działalność uzupełniająca wiąże się z podstawową działalnością rybaków związaną z rybołówstwem. W przypadku, gdy  przedmiotem planowanej operacji jest wyłącznie budowa bazy noclegowej dla wędkarzy, operacja ta nie może podlegać finansowaniu, gdyż świadczenie usług noclegowych nie może być uznane za działalność uzupełniającą, która wiązałaby się z podstawową działalnością rybaków jaką jest rybołówstwo.
Koszty budowy i przygotowania bazy noclegowej mogą być kosztami kwalifikowalnymi wyłącznie wtedy, gdy będą realizowane w ramach rozwoju turystyki wędkarskiej jako działalności uzupełniającej wiążącej się z podstawową działalnością związaną z rybołówstwem. Powyższe znajduje uzasadnienie w specyfice działalności jaką jest turystyka, polegającą na obsłudze turystów, tj. osób podróżujących, zmieniających w danym okresie miejsce swego codziennego pobytu w określonym celu (w tym przypadku w celu dokonywania połowów wędkarskich na jednostkach pływających). Zatem, w przypadku gdy zgłoszony do dofinansowania projekt dotyczy rozwoju działalności uzupełniającej jaką jest turystyka wędkarska i zawiera między innymi koszty budowy i przygotowania bazy noclegowej dla osób korzystających z jednostek wędkarskich, wówczas przedmiotowe koszty mogą być uznane za kwalifikowalne. Kwalifikowalność tych kosztów może być wyłącznie na poziomie współmiernym do poziomu świadczonych usług w ramach rozwiniętej turystyki wędkarskiej wiążącej się z podstawową działalnością związaną z rybołówstwem.
Jeżeli w ramach realizacji przedmiotowej operacji planowane byłoby również przystosowanie statku w celu rozpoczęcia świadczenia przez rybaka usług w zakresie turystyki wędkarskiej, wówczas za kwalifikowalne mogłyby zostać uznane koszty takiego przystosowania. W tym zakresie wskazać należy art. 11 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 508/2014 określający typy operacji, które nie kwalifikują się do wsparcia z EFMR. Wśród nich wymienione zostały operacje zwiększające zdolność połowową statku lub sprzęt zwiększający zdolność statku do wyszukiwania ryb (lit. a) oraz zwiad rybacki (lit. d). W związku z powyższym tego rodzaju operacje nie będą mogły być sfinansowane również w ramach przedmiotowego działania.
Odnosząc się do kwestii posiadania przez statek podwójnej klasy, beneficjent może dodatkową klasę tur-łódź turystyczna uzyskać w trakcie realizacji operacji i przedłożyć dokumentację jej uzyskania na etapie wniosku o płatność.

WAŻNE:
Przepisy rozporządzenia nr 2019/1838 z dnia 30 października 2019 r. ustalającego uprawnienia do połowów na 2020 rok w odniesieniu do niektórych stad ryb i grup stad ryb w Morzu Bałtyckim oraz zmieniającego rozporządzenie (UE) 2019/124 w odniesieniu do uprawnień do połowów w innych wodach, wprowadziły istotne ograniczenia dotyczące połowów rekreacyjnych dorsza atlantyckiego w podrejonach ICES 22-26.
W związku z powyższym decyzją Instytucji Zarządzającej Programem Operacyjnym „Rybactwo i Morze” operacje przyczyniające się do rozwoju działalności polegającej na prowadzeniu turystyki wędkarskiej na obszarach morskich, obejmującej zakup, budowę lub modernizację jednostek pływających wykonujących morskie połowy rekreacyjne lub sportowe, należy uznać za nieuzasadnione ekonomicznie, a koszty takich inwestycji jako nieracjonalne. A zatem ww. koszty należy uznać jako niekwalifikowalne.


21.Czy z uwagi na to, że konstrukcja zapisu ustępu 1 art. 30 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 508/2014 z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (…) wskazuje na katalog otwarty możliwych inwestycji, do realizacji w ramach działania kwalifikowane jest, z uwzględnieniem warunku wskazanego w ust. 3 tego rozporządzenia, realizowanie projektów obejmujących również:
- zakup środków transportu chłodniczego (samochodów, przyczep chłodni, mroźni) celem rozszerzenia zakresu swojej działalności prowadzenia usług transportu produktów rybołówstwa lub też innych wymagających stosownych warunków transportu i przechowalnictwa, jako różnicowanie działalności;
- zakup środków transportu przystosowanych do gastronomii,
- zakup kontenerów oraz urządzeń do przechowywania w warunkach mroźniczo- chłodniczych,
- budowa stacjonarnych lub zakup mini wędzarni, przetwórni przygotowujących produkty rybołówstwa zarówno z własnych połowów jak i zakupionych z zewnątrz, w tym gatunków obcych;
- przygotowanie pomieszczeń magazynowych do przechowywania sprzętu.
- prowadzenie detalicznej i hurtowej sprzedaży ryb i skorupiaków nie pochodzących z własnych połowów;
- uruchomienie restauracji serwującej wszystkie ogólnie przyjęte potrawy i napoje?

Zgodnie z art. 30 ust. 1 – 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 508/2014 z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (…) w ramach przedmiotowego działania wsparcie przeznaczone jest wyłącznie na rozwój działalności uzupełniającej wiążącej się  z podstawową działalnością rybaków związaną z rybołówstwem. Powyższe zobowiązuje beneficjenta do realizacji, w ramach dofinansowanej operacji, działań dotyczących rozwoju działalności uzupełniającej, która wiąże się wyłącznie z jego podstawową działalnością związaną z wykonywaniem połowów.
Zgodnie ze  stanowiskiem Instytucji Zarządzającej w ramach przedmiotowego działania:
za koszty kwalifikowalne będą mogły być uznane koszty:
- zakupu środków transportu chłodniczego (samochodów, przyczep chłodni, mroźni) celem rozszerzenia zakresu swojej działalności prowadzenia usług transportu produktów rybołówstwa lub też innych wymagających stosownych warunków transportu i przechowalnictwa, jako różnicowanie działalności;
- zakupu środków transportu przystosowanych do gastronomii,
- zakupu kontenerów oraz urządzeń do przechowywania w warunkach mroźniczo- chłodniczych,
- budowy stacjonarnych lub zakupu mini wędzarni, przetwórni przygotowujących produkty rybołówstwa zarówno z własnych połowów jak i zakupionych z zewnątrz, w tym gatunków obcych;
za koszty kwalifikowalne nie będą mogły być uznane koszty:
- przygotowania pomieszczeń magazynowych do przechowywania sprzętu;
- uruchomienia restauracji serwującej wszystkie ogólnie przyjęte potrawy i napoje.


22.Czy w związku z zapisem zawartym w ustępie 1 art. 30 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 508/2014 z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (…) dotyczącym restauracji (usług gastronomicznych) możliwe jest dofinansowanie zakupu, budowy lub dzierżawy nieruchomości i wyposażenie ich kompleksowo w urządzenia i sprzęt umożliwiający prowadzenie usług gastronomicznych?

Stosownie do zapisów §  80 pkt 1 . rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 16 września 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy finansowej na realizację operacji w ramach Priorytetu 1 Promowanie rybołówstwa zrównoważonego środowiskowo, zasobooszczędnego, innowacyjnego, konkurencyjnego i opartego na wiedzy, zawartego w Programie Operacyjnym ,,Rybactwo i Morze” (Dz. U. 2016. 1495 z późn. zm.) do kosztów kwalifikowalnych operacji realizowanych w ramach Priorytetu 1 zalicza się koszty nabycia nieruchomości niezabudowanych i zabudowanych, jeżeli:
a)  nabycie nie nastąpi za kwotę przewyższającą 10% wszystkich wydatków kwalifikowalnych na daną operację,
b)  ich wartość nie przewyższa wartości rynkowej lub odtworzeniowej ustalonej w drodze wyceny nieruchomości w operacie szacunkowym, sporządzonym zgodnie z przepisami o gospodarce nieruchomościami.
Jednocześnie, na podstawie art. 30 ust. 1 - 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 508/2014 z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (…) oraz zgodnie z § 13 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 16 września 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy finansowej na realizację operacji w ramach Priorytetu 1 Promowanie rybołówstwa zrównoważonego środowiskowo, zasobooszczędnego, innowacyjnego, konkurencyjnego i opartego na wiedzy, zawartego w Programie Operacyjnym ,,Rybactwo i Morze” (Dz. U. 2016. 1495 z późn. zm.)  w ramach przedmiotowego działania wsparcie przeznaczone jest wyłącznie na rozwój nowej działalności uzupełniającej wiążącej się  z podstawową działalnością rybaków związaną z rybołówstwem. Powyższe zobowiązuje beneficjenta do realizacji, w ramach dofinansowanej operacji, działań dotyczących rozwoju nowej działalności uzupełniającej, która wiąże się wyłącznie z jego podstawową działalnością związaną z wykonywaniem połowów. Tym samym w ramach dofinansowania rozwoju nowej działalności uzupełniającej beneficjenta będą mogły zostać uznane za koszty kwalifikowalne koszty zakupu, budowy lub dzierżawy nieruchomości i wyposażenie ich kompleksowo w urządzenia i sprzęt umożliwiający prowadzenie usług gastronomicznych jeżeli będą wykorzystane wyłącznie w działalności uzupełniającej wiążącej się z podstawową działalnością beneficjenta związaną z rybołówstwem.


23.Czy w związku z zapisem zawartym w ustępie 1 art. 30 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 508/2014 z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (…) dotyczącym działań edukacyjnych związanych z połowami możliwa jest realizacja takiej operacji przez armatora (rybaka) na prowadzenie działań edukacyjnych w formie prezentacji, pokazów w oparciu o wybudowane, dostosowane pomieszczenia w formie Sali wykładowej czy galerii rybackiej (muzeum rybołówstwa) zawierającej eksponaty związane z rybołówstwem z jednoczesną inwestycją w przygotowanie bazy noclegowej dla osób korzystających z wypoczynku nad morzem?

Zgodnie ze stanowiskiem Instytucji Zarządzającej w ramach przedmiotowego działania nie jest możliwa realizacja takiej operacji przez armatora (rybaka) na prowadzenie działań edukacyjnych w formie prezentacji, pokazów w oparciu o wybudowane, dostosowane pomieszczenia w formie Sali wykładowej czy galerii rybackiej (muzeum rybołówstwa) zawierającej eksponaty związane z rybołówstwem z jednoczesną inwestycją w przygotowanie bazy noclegowej dla osób korzystających z wypoczynku nad morzem.