Dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej

W związku z członkostwem Polski w Unii Europejskiej, polskie gospodarstwa rolne będą musiały dostosować się do określonych standardów unijnych. I tak:

  • do 31 grudnia 2006 r. gospodarstwa specjalizujące się w produkcji mleka musiały osiągnąć normy związane z ochroną zdrowia publicznego (wymagania weterynaryjne),
  • do 25 października 2008 r., a na obszarach szczególnie narażonych na zanieczyszczenia azotanami (OSR) już do 1 maja 2008 r., gospodarstwa będą musiały być wyposażone w urządzenia do składowania nawozów naturalnych,
  • do 31 grudnia 2009 r. fermy kurze, w odniesieniu do których przyznano okres przejściowy, będą musiały zostać wyposażone w klatki dla kur spełniające przepisy dotyczące zapewnienia dobrostanu zwierząt.

W "Planie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004-2006" przewidziano pierwotnie 243,4 mln euro na dofinansowanie przedsięwzięć, które podejmą rolnicy w celu Dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów UE.

Możliwość uzyskania wsparcia finansowego w ramach tego działania spotkała się z dużym zainteresowaniem rolników. Chociaż wnioski przyjmowano nie, jak to wcześniej zakładano, przez cały 2005 rok, ale od 1 lutego do 14 marca włącznie, to i tak pomoc finansowa, o jaką wnioskowali rolnicy (według szacunków Agencji) ponad dwu i półkrotnie przekroczyła pierwotnie założony budżet działania. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi aby umożliwić jak największej liczbie rolników skorzystanie z tego rodzaju pomocy, podjął decyzję o realokacji środków w ramach PROW. Po przesunięciu środków budżet działania - "Dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów UE" wzrósł do 637 mln euro.

Warunki uzyskania pomocy

Pomoc mógł otrzymać producent rolny, który:

  • w dniu złożenia wniosku utrzymywał w gospodarstwie co najmniej 5 DJP zwierząt (duża jednostka przeliczeniowa). Tabela DJP znajduje się w rozporządzeniu Rady Ministrów z 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573). Wymóg ten nie dotyczy pomocy na zakup klatek dla kur,
  • utrzymywał w gospodarstwie taką obsadę zwierząt, przy której produkcja azotu w nawozach naturalnych nie przekraczała 170 kg/ha użytków rolnych.

Ponadto, w przypadku:

  • wniosków dotyczących poprawy warunków higienicznych przy produkcji mleka, wymogiem było utrzymywanie w gospodarstwie nie więcej niż 30 krów produkujących mleko na sprzedaż.
  • wniosków dotyczących ferm kurzych, pomoc mogła być przyznana tylko w odniesieniu do tych ferm, które znalazły się w wykazie zakładów posiadających niedostosowane klatki podlegające porozumieniom przejściowym (44 fermy kurze, wymienione w załączniku 12 do Traktatu Akcesyjnego).

Wysokość pomocy i forma płatności

Pomoc można było uzyskać na realizację jednego lub kilku przedsięwzięć, ale jej łączna wysokość nie mogła przekroczyć równowartości 25 000 euro na gospodarstwo.

Podstawą obliczenia wysokości wsparcia dla danego gospodarstwa są koszty standardowe, określane dla każdego przedsięwzięcia osobno. Dofinansowanie wypłaca się w dwóch równych ratach. Pierwszą ratę beneficjent otrzymuje przed wykonaniem przedsięwzięcia, natomiast drugą - po złożeniu oświadczenia o zakończeniu realizacji przedsięwzięcia (nie później niż w terminie 14 dni od dnia, w którym upłynął termin zakończenia realizacji przedsięwzięcia) oraz o tym, że wielkość ekonomiczna gospodarstwa wynosi, co najmniej 4 ESU. (ESU to jednostka wielkości ekonomicznej gospodarstwa mierzona wysokością standardowej nadwyżki bezpośredniej. Standardowa nadwyżka bezpośrednia to przeciętna dla danego regionu wartość produkcji uzyskanej z 1 ha lub od jednej sztuki zwierząt, pomniejszona o przeciętne koszty bezpośrednie, niezbędne do wytworzenia tej produkcji. 1 ESU = 1200 euro.)

Rodzaj przedsięwzięć, na jakie można otrzymać wsparcie oraz wysokość pomocy

W ramach tego działania przewidziano trzy schematy pomocy:

  • Schemat 1 - dostosowanie gospodarstw rolnych w zakresie wymagań dotyczących przechowywania nawozów naturalnych;
  • Schemat 2 - dostosowanie gospodarstw w zakresie minimalnych standardów co do higieny udoju mleka;
  • Schemat 3 - dostosowanie gospodarstw w zakresie minimalnych warunków utrzymania kur nieśnych.

W ramach schematu 1 pomoc finansową można było uzyskać na wyposażenie gospodarstwa w płytę gnojową lub zbiornik na gnojówkę bądź gnojowicę.

W ramach schematu 2 gospodarstwa specjalizujące się w produkcji mleka mogły otrzymać pomoc na:

  • modernizację ścian i podłóg w pomieszczeniach do doju oraz w pomieszczeniach do przechowywania mleka tak, aby powierzchnie te były gładkie i łatwe do czyszczenia;
  • zakup dojarki;
  • zakup schładzalnika do mleka o pojemności nie większej niż 800 litrów;
  • budowę ujęcia wody;
  • wyposażenie pomieszczenia, w którym przechowywane jest mleko, w umywalkę z podgrzewaczem wody.

W przypadku schematu 3 dofinansowanie można było uzyskać na zakup klatek spełniających wymogi przepisów w sprawie minimalnych warunków utrzymania poszczególnych gatunków zwierząt gospodarskich.

Należy pamiętać, że producent rolny, otrzymujący pomoc w ramach PROW, nie może skorzystać ze wsparcia finansowego przewidzianego w Działaniu "Inwestycje w gospodarstwach rolnych" Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego i rozwój obszarów wiejskich" ani z innego wsparcia ze środków publicznych na tę samą inwestycję.

Akty prawne

Rozporządzenie Rady (WE) Nr 1257/1999 z 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR) oraz zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, z późn. zm.).

Rozporządzenie Komisji 817/2004 z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad stosowania rozporządzenie Rady (WE) 1257 z 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR).

Rozporządzenie Komisji 141/2004 z 28 stycznia 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad stosowania rozporządzenia Rady (WE) 1257 z 17 maja 1999 r. w odniesieniu do przejściowych działań na rzecz rozwoju obszarów wiejskich mających zastosowanie w Republice Czeskiej, Cyprze, Łotwie, Litwie, Węgrzech, Malcie, Polsce, Słowenii i Słowacji.

Rozporządzenie Rady Ministrów z 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 17, poz. 142 z późn. zm.).

Zobacz dane liczbowe