Najczęściej zadawane pytania

Pytania i odpowiedzi dotyczące operacje typu "Inwestycje odtwarzające potencjał produkcji rolnej" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w odtwarzanie gruntów rolnych i przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku klęsk żywiołowych, niekorzystnych zjawisk klimatycznych i katastrof"

1. Czy w przypadku realizacji inwestycji dotyczących odtwarzania plantacji chmielu, sadów lub plantacji krzewów owocowych, gatunków owocujących efektywnie dłużej niż 5 lat realizacja inwestycji musi dotyczyć dokładnie tej samej działki ewidencyjnej na której znajdowało się nasadzenie wieloletnie?

Co do zasady miejsce realizacji inwestycji powinno być tożsame z miejscem wystąpienia szkody. Jednak w sytuacji, gdy rolnik planowałby odtworzenie plantacji w innym miejscu konieczne jest uzasadnienie takiej zmiany (np. występowanie ruchomego osuwiska).

2. Czy w przypadku wcześniejszego odtworzenia (np. w 2015 r.) w miejscu wystąpienia szkody nasadzeń wieloletnich, możliwe jest przyznanie pomocy na operację współfinansowaną w ramach typu "Inwestycje odtwarzające potencjał produkcji rolnej", która polegać będzie na zakupie i posadzeniu materiału roślinnego w innym miejscu niż miejsce wystąpienia szkody?

Pomoc w ramach tego typu operacji przyznaje się na odtworzenie składnika gospodarstwa, który uległ zniszczeniu bądź uszkodzeniu. W sytuacji, gdy w miejscu wystąpienia szkody, rolnik odtworzył już wcześniej sad lub plantację wieloletnią, brak jest możliwości dofinansowania przez ARiMR kosztów zakupu i posadzenia materiału roślinnego, w oparciu o szkody ujęte w protokole komisji.

 

3. Jeżeli szkoda, jaka wystąpiła w sadzie, nie objęła przykładowo całej działki ewidencyjnej, a tylko część znajdujących się na niej drzew, czy istnieje możliwość odtwarzania takich nasadzeń?

Tak, o ile szkoda taka została ujęta w protokole komisji.

4. Czy w przypadku, gdy w wyniku klęski żywiołowej zniszczeniu uległy nasadzenia wieloletnie, np. 1 ha sadów, wnioskodawca może ubiegać się o wsparcie finansowe na zakup materiału roślinnego, który posłuży do założenia 1,5 ha nasadzeń wieloletnich, w ramach przysługującego limitu pomocy?

W przypadku odtwarzania sadów/plantacji za koszt kwalifikowalny można uznać jedynie koszt odtworzenia takiej ich powierzchni, która nie przekracza areału, jaki uległ zniszczeniu w wyniku wystąpienia klęski żywiołowej. Zatem Agencja będzie mogła zrefundować koszt zakupu materiału roślinnego, który będzie niezbędny do obsadzenia powierzchni sadu/plantacji nie większej niż ta, na której nasadzenia uległy uszkodzeniu. Przy czym ograniczenie to nie dotyczy konieczności odtwarzania dokładnie takiej gęstości nasadzenia (liczby drzew/ha), jakie wynikają z protokołu komisji.

5. Czy w sytuacji, gdy w ramach jednego naboru rolnik odtworzy tylko część nasadzeń wieloletnich, możliwe jest odtworzenie pozostałej powierzchni tych nasadzeń w ramach kolejnego naboru, z uwzględnieniem tych samych kryteriów wyboru operacji oraz w ramach pozostałej do wykorzystania kwoty pomocy?

Możliwe jest częściowe odtwarzanie plantacji chmielu, sadów lub plantacji krzewów owocowych, gatunków owocujących efektywnie dłużej niż 5 lat w ramach wniosku o przyznanie pomocy złożonego w ramach jednego naboru oraz odtwarzanie pozostałej powierzchni tych nasadzeń w ramach kolejnego naboru. W sytuacji złożenia wniosku o przyznanie pomocy w ramach kolejnego naboru (przy założeniu, że szkoda dotyczyć będzie tylko tej wcześniejszej klęski) o kolejności przysługiwania pomocy decydować będzie suma uzyskanych punktów przyznawanych na podstawie kryteriów wyboru operacji, przy czym uwzględnia się szkody, które wystąpiły w roku złożenia wniosku o przyznanie pomocy lub w roku poprzedzającym ten rok.

6. Czy w przypadku odtwarzania plantacji chmielu, sadów lub plantacji krzewów owocowych, gatunków owocujących efektywnie dłużej niż 5 lat istnieje konieczność zakupu materiału roślinnego tych samych gatunków oraz odmian, które uległy zniszczeniu?

W przypadku odtwarzania plantacji chmielu, sadów lub plantacji krzewów owocowych, gatunków owocujących efektywnie dłużej niż 5 lat, rolnik może zakupić rośliny innego gatunku lub odmiany niż te, które zostały zniszczone.

7. Czy biorąc pod uwagę regulacje rozporządzenia, z których wynika, że pomoc nie obejmuje kosztów odtworzenia uszkodzonego lub zniszczonego budynku, który podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu budynków wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kosztem kwalifikowalnym może być koszt odtwarzania tuneli foliowych oraz szklarni?

Przepisy ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych stanowią, iż ubezpieczeniami obowiązkowymi są m.in. ubezpieczenia budynków wchodzących w skład gospodarstwa rolnego od ognia i innych zdarzeń losowych, przy czym w art. 72 ww. ustawy wskazano literalnie, iż nie są objęte ubezpieczeniem w gospodarstwach rolnych (...) namioty i tunele foliowe. Wobec powyższego, na podstawie wskazanych w rozporządzeniu przepisów o ubezpieczeniach obowiązkowych, tunele foliowe nie podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu. Zatem odtwarzanie tuneli kwalifikuje się do wsparcia w ramach operacji typu "Inwestycje odtwarzające...". Biorąc jednak pod uwagę ograniczoną trwałość elementów tuneli (np. folii), w sytuacji, gdy ulegną one wcześniejszemu zniszczeniu/uszkodzenia w okresie związania z celem beneficjent będzie zobowiązany do ich odtworzenia we własnym zakresie.
Mając na uwadze, iż za budynek w rozumieniu ww. ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych (...), uznaje się "obiekt budowlany o powierzchni powyżej 20 m2 określony w art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (...) będący w posiadaniu rolnika" koszt odtworzenia szklarni, która spełnia powyższą definicję nie może stanowić kosztu kwalifikowalnego.

8. Mając na uwadze, iż pomoc nie obejmuje kosztów odtworzenia uszkodzonego lub zniszczonego budynku, który podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu budynków wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, o którym mowa w ustawie z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, przy założeniu, że budynek taki będzie odtworzony np. z udziałem środków własnych, czy wyposażanie budynku, które uległo zniszczeniu może być kosztem kwalifikowalnym?

W sytuacji, gdy w wyniku zdarzenia losowego zniszczeniu uległ budynek oraz znajdujące się w nim wyposażenie (np. linia sortująca, agregat chłodniczy), bądź zniszczeniu uległo samo wyposażenie tego budynku, koszt odtworzenia wyposażenia może stanowić koszt kwalifikowalny (o ile szkoda została oszacowana przez komisję). Mienie znajdujące się w budynku nie jest bowiem objęte obowiązkowym ubezpieczeniem budynków rolniczych, o którym mowa w ustawie z dnia 22 maja 2003 r.

9. W jaki sposób będzie pomniejszana o 50% kwota pomocy, jeżeli rolnik nie zawarł polisy obowiązkowego ubezpieczenia upraw i planuje odtworzenie sadu, w którym  szkoda w nasadzeniach oszacowana została przez komisję na 100 tys. zł?

Przykład: Rolnik prowadzi jedynie produkcję sadowniczą Z protokołu oszacowania szkód wynika, że szkoda w środkach trwałych (w sadach) wyniosła 100 000 zł. W związku z odtworzeniem sadu jabłoniowego rolnik planuje zakup materiału kwalifikowanego drzewek jabłoni. W zestawieniu rzeczowo-finansowym wskazał, że koszty kwalifikowalne wyniosą 130 000 zł.

Obliczenie, w przypadku braku umowy ubezpieczenia obowiązkowego upraw:

130 000 zł (kk) x 80% (poziom dofinansowania) = 104 000 zł, ale w związku z brakiem umowy ubezpieczenia obowiązkowego upraw ważnej na dzień wystąpienia szkody w odtwarzanym sadzie rolnik może otrzymać pomoc w wysokości 52 000 zł (kwota pomniejszona o 50%).

Obliczenie, w przypadku posiadania umowy ubezpieczenia obowiązkowego upraw:

130 000 zł (kk) x 80% (poziom dofinansowania) = 104 000 zł. Nie pomniejsza się tej kwoty o 50%, w myśl § 5 ust. 3 rozporządzenia. Ponieważ z protokołu oszacowania szkód wynika, że szkoda w środkach trwałych (w sadach i plantacjach wieloletnich) wyniosła 100 000 zł, a pomoc przyznaje się i wypłaca do wysokości wartości szkód w odtwarzanym składniku gospodarstwa, oszacowanych przez komisję, rolnik może otrzymać maksymalnie 100 000 zł pomocy.

10. O kolejności przysługiwania pomocy, zgodnie z § 12 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia decyduje suma uzyskanych punktów przyznawanych na podstawie wysokości szkód w gospodarstwie, powstałych w wyniku wystąpienia zdarzenia losowego. Czy oznacza to, że do tego kryterium mogą być brane pod uwagę zarówno szkody dotyczące produkcji rolnej (wielkość produkcji z uwzględnieniem cen podanych w protokole), jak i szkody dotyczące majątku gospodarstwa (z uwzględnieniem szkód np. w budynkach, maszynach, nasadzeniach wieloletnich, itp.)?

Kryterium wyboru, o którym mowa w § 12 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, dotyczy wysokości szkód w zniszczonych lub uszkodzonych składnikach gospodarstwa wykorzystywanych do produkcji rolnej i oszacowanych przez komisję jako szkody w środkach trwałych.  Uwzględniane mogą być wszystkie straty w składnikach gospodarstwa wykorzystywanych do produkcji rolnej i wchodzących w zakres kosztów kwalifikowalnych podlegających odtworzeniu (również z uwzględnieniem szkód dotyczących budynków, pomimo iż, co do zasady, nie są kosztem kwalifikowalnym), niezależnie od tego, czy rolnik planuje odtworzenie wszystkich tych składników, czy tylko niektórych z nich. Nie uwzględnia się w tym kryterium wysokości szkód w produkcji roślinnej i zwierzęcej (te szkody są uwzględniane w innym kryterium wyboru).

11. Przepis §12 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia wskazuje na możliwość przyznania dodatkowych punktów w odniesieniu do wysokości szkód w produkcji rolnej. Z kolei przepis §12 ust. 3 pkt 2 stanowi o możliwości uwzględnienia na potrzeby rankingu wyższej wartości procentowej szkód w produkcji rolnej, jeżeli do wniosku załączono więcej niż jeden protokół (o ile w danym roku kalendarzowy wystąpiła też szkoda w składniku gospodarstwa). Czy w związku z tym, jeżeli załączona do wniosku dokumentacja będzie potwierdzała wystąpienie szkód zarówno w produkcji rolnej jak i w składniku gospodarstwa w 2015 r. i w 2016 r., a wnioskodawca odtwarza jedynie składnik gospodarstwa uszkodzony w 2015 r. istnieje możliwość ustalenia punktów w oparciu o wyższą wartość szkód, tj. szkód z 2016 r.?  

Tak, istnieje taka możliwość.

12. Zgodnie z przepisem §5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia pomoc przyznaje się i wypłaca do wysokości wartości szkód w składniku gospodarstwa, pomniejszonej o kwotę odszkodowania uzyskanego z tytułu ubezpieczenia tego składnika gospodarstwa uszkodzonego/zniszczonego. Czy w związku z tym, w przypadku przedstawienia przez rolnika polisy ubezpieczenia sadu, wypłacona kwota odszkodowania z tytułu jedynie szkody w plonie powinna pomniejszać kwotę pomocy?

Odszkodowanie wypłacone w odniesieniu do produkcji bieżącej (plonu) nie pomniejsza kwoty pomocy na odtworzenie składnika gospodarstwa.

13. Jakie są podstawowe różnice pomiędzy zasadami wdrażania działania 126 "Przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku wystąpienia klęsk żywiołowych oraz wprowadzenie odpowiednich działań zapobiegawczych" PROW 2013 oraz typu operacji "Inwestycje odtwarzające potencjał produkcji rolnej" PROW 2014-2020?

Otwórz tabelę

14. Aby otrzymać pomoc, w moim gospodarstwie muszą być stwierdzone szkody, kto je szacuje?

Szkody, których zakres i wysokość stanowi podstawę do ubiegania się o przyznawanie pomocy określane są w protokole komisji szacującej straty, o której mowa w art. 4 ust. 7 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

15. Jaka musi być wysokość strat aby otrzymać pomoc?

Aby spełniać kryterium dostępu do pomocy w zakresie wysokości szkód muszą one w danym roku kalendarzowym:

  • wynieść co najmniej 30% średniej rocznej produkcji rolnej w gospodarstwie z trzech lat poprzedzających rok, w którym wystąpiła szkoda, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiła szkoda, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej produkcji w gospodarstwie - w uprawach rolnych, zwierzętach gospodarskich w rozumieniu ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich lub rybach, oraz
  • dotyczyć składnika gospodarstwa, którego odtworzenie wymaga poniesienia kosztów wchodzących w zakres kosztów kwalifikowalnych (warunek ten dotyczy m. in. maszyn, urządzeń, nasadzeń w sadzie).

16. Czy w odniesieniu do szkód dotyczących składników gospodarstwa straty muszą mieć minimalną wysokość?

Nie ma takiego wymogu, należy przy tym pamiętać, że ubiegając się o przyznanie pomocy koszty kwalifikowalne muszą stanowić powyżej 20 tys. zł, a pomoc będzie wypłacana wg zasad wskazanych w pkt 9.

17. Czy pomoc może być przyznana, jeżeli szkody wystąpiły w jednym, bądź w kolejnym roku kalendarzowym?

Możliwość przyznania pomocy uzależnia się od wystąpienia szkód w gospodarstwie, spowodowanych przez niekorzystne zdarzenia losowe w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, jeżeli ww. niekorzystne zjawiska wystąpiły w roku, w którym jest składany wniosek o przyznanie pomocy lub w roku poprzedzającym rok, w którym składany jest wniosek, przy czym wysokość szkód odnosi się do danego roku. Oznacza to, iż wykazując straty z dwóch różnych lat, warunek dotyczący wysokości strat w produkcji rolnej, a także strat w składniku (bądź w składnikach gospodarstwa) odnosi się odrębnie dla każdego z tych lat. Dlatego bardzo istotne jest, aby ci rolnicy, w gospodarstwach których wystąpiły szkody w 2015 r., złożyli wnioski o przyznanie pomocy do końca 2016 r. Dotyczy to również tych producentów rolnych, którzy będą chcieli wykazywać we wnioskach straty powstałe zarówno w 2015 r., jak i w 2016 r. Oni również powinni złożyć wnioski o przyznanie pomocy do końca 2016 r. Jeżeli natomiast wniosek będzie dotyczył wyłącznie strat powstałych w 2016 r., będzie mógł być złożony w tym roku, bądź w 2017 roku, oczywiście w wyznaczonym przez ARiMR terminie.

18. Czy jeżeli tuż przed złożeniem wniosku nabyłem gospodarstwo rolne, mogę we wniosku wykazywać straty, które powstały na gruntach, które nabyłem po dniu wystąpienia szkody?

Nie ma takiej możliwości, ponieważ przepisy rozporządzenia określają, iż warunki przyznania pomocy, związane z posiadaniem samoistnym lub zależnym gospodarstwa rolnego, w którym wystąpiły szkody muszą być spełnione nie później niż w dniu wystąpienia szkody.

19. Na co można otrzymać pomoc w ramach tego typu operacji?

Pomoc może być przyznana na inwestycję zapewniającą odtworzenie składnika gospodarstwa, który uległ zniszczeniu bądź uszkodzeniu i wartość szkody została oszacowana przez komisję szacująca straty, przy czym zakres kosztów kwalifikowalnych (kosztów podlegających refundacji) musi być zgodny z katalogiem kosztów kwalifikowalnych określonych w rozporządzeniu wykonawczym MRiRW dla tego typu operacji. Oznacza to, iż w przypadku, gdy szkoda dotyczy maszyn rolniczych rolnik może odtwarzać tylko takie maszyny, których dotyczyła szkoda, analogicznie w przypadku sadów, odtwarzane muszą być nasadzenia.

20. Czy jeżeli w wyniku huraganu dach na budynku inwentarskim wymaga remontu możliwy jest on przy udziale środków w ramach tego typu operacji?

Zgodnie z przepisami rozporządzenia pomoc nie obejmuje kosztów odtworzenia uszkodzonego lub zniszczonego budynku, który podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu budynków wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, o którym mowa w ustawie z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. Co do zasady taki budynek podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu, zatem jego remont nie może być kosztem kwalifikowalnym.

21. Jaką wysokość pomocy mogę otrzymać?

Pomoc przyznaje się do limitu, który w okresie realizacji programu wynosi maksymalnie 300 tys. zł na jednego beneficjenta i na jedno gospodarstwo, przy czym przy określaniu kwoty pomocy uwzględnia się również wysokość strat, których odtworzenia dotyczy wniosek o przyznanie pomocy, pomniejszonej o kwotę odszkodowania uzyskanego z tytułu ubezpieczenia tych składników gospodarstwa uszkodzonych lub zniszczonych w wyniku wystąpienia co najmniej jednego ze zdarzeń losowych wymienionych w art. 3 ust. 2 pkt 2-6 i 8-11a   ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, od ryzyka wystąpienia takich zdarzeń. Oznacza to, że jeżeli wysokość straty przekracza dostępny limit pomocy na gospodarstwo i beneficjenta pomoc może być przyznana maksymalnie do wysokości 300 tys. zł. W sytuacji, gdy wartość straty w składniku gospodarstwa jest niższa niż limit 300 tys. zł (np. z uwzględnieniem kwoty odszkodowania stanowi 50 tys. zł), pomoc na odtworzenie tego składnika gospodarstwa może być przyznana do wysokości limitu wynikającego z wysokości oszacowanej straty w tym składniku gospodarstwa, z uwzględnieniem kwoty ewentualnego odszkodowania (tj. uwzględniając wartość kosztu kwalifikowalnego i poziom dofinansowania pomoc na odtworzenie tego składnika gospodarstwa może wynieść max do 50 tys. zł).