Pytania i odpowiedzi dotyczące operacji "Inwestycje w gospodarstwach położonych na obszarach Natura 2000"

Aktualizacja 12 września 2017 r.

1. Czy jest określona minimalna powierzchnia gruntów, które powinny znajdować się na obszarach Natura 2000 aby ubiegać się o wsparcie w ramach operacji typu "Inwestycje w gospodarstwach położonych na obszarach Natura 2000"?

Gospodarstwo, którego posiadaczem jest rolnik, ma mieć łączną powierzchnię trwałych użytków zielonych i pastwisk trwałych (w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. h rozporządzenia Parlamentu Europejskiego Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.), zwanych dalej "trwałymi użytkami zielonymi", położonych na obszarze Natura 2000 (w rozumieniu art. 5 pkt. 2b ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2016 r. poz. 2134, 2249 i 2260 oraz z 2017 r. poz. 60, 132 i 1074), zwanym dalej "obszarem Natura 2000", wynoszącą co najmniej 1 ha. Warunek ten będzie potwierdzany w oparciu o grunty wchodzące w skład gospodarstwa rolnika w dniu składania wniosku o przyznanie pomocy, które:

1) stanowią przedmiot własności tego rolnika,

2) zostały oddane w użytkowanie wieczyste temu rolnikowi,

3) są dzierżawione przez tego rolnika z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub od jednostek samorządu terytorialnego, na podstawie umowy dzierżawy zawartej na czas nieoznaczony albo na okres co najmniej 7 lat od dnia złożenia wniosku,

4) są dzierżawione przez tego rolnika od podmiotów innych niż wymienione w pkt. 3, jeżeli umowa dzierżawy została zawarta:

  • w formie aktu notarialnego albo z datą pewną, oraz
  • na okres co najmniej 7 lat od dnia złożenia wniosku;

przy czym ww. grunty dzierżawione będą mogły być uwzględnione, jeżeli do gruntów tych przyznano rolnikowi jednolitą płatność obszarową na podstawie przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, lub pomoc finansową w ramach działań obszarowych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 lub Programu, co najmniej w roku, w którym złożono wniosek, a jeżeli w danym roku nie przyznano jeszcze płatności lub pomocy, płatność lub pomoc została przyznana co najmniej w roku poprzedzającym rok złożenia wniosku.

Zgodnie z ww. ustawą o ochronie przyrody obszar Natura 2000 to obszar specjalnej ochrony ptaków, specjalny obszar ochrony siedlisk lub obszar mający znaczenie dla Wspólnoty, utworzony w celu ochrony populacji dziko występujących ptaków lub siedlisk przyrodniczych lub gatunków będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty.

Należy dodać, że wsparcie będzie przysługiwało w kolejności ustalonej na podstawie określonych kryteriów wyboru, m.in. takich jak:

  • powierzchnia trwałych użytków zielonych położonych na obszarze Natura 2000 - więcej punktów dostanie ten rolnik u którego ta powierzchnia w gospodarstwie jest większa;
  • udział powierzchni trwałych użytków zielonych wartościowych pod względem środowiskowym, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi  z dnia 9 marca 2015 r. w sprawie wyznaczenia trwałych użytków zielonych wartościowych pod względem środowiskowym (Dz. U. z 2015 r. poz. 348 oraz z 2016 r. poz. 313), w odniesieniu do powierzchni trwałych użytków zielonych położonych na obszarze Natura 2000 - przy czym więcej punktów dostanie ten rolnik, u którego w gospodarstwie udział ten jest większy;
  • udział trwałych użytków zielonych położonych na obszarze Natura 2000 w odniesieniu do łącznej powierzchni użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa - przy czym więcej punktów z tego tytułu dostanie rolnik, którego gospodarstwo ten udział ma większy;
  • czy operacja obejmuje realizację przynajmniej jednej inwestycji związanej z działaniami ochronnymi obligatoryjnymi i fakultatywnymi, jakie wynikają dla danego gospodarstwa z planu zadań ochronnych lub planu ochrony ustanowionych dla danego obszaru Natura 2000;
  • czy operacja jest realizowana przez "młodego rolnika"

Za "młodego rolnika" uznaje się przy tym rolnika będącego osobą fizyczną, który:

1) w dniu składania wniosku o przyznanie pomocy:

  • ma nie więcej niż 40 lat,
  • posiada kwalifikacje zawodowe określone w § 5 ust.1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 lipca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej na operacje typu "Premie dla młodych rolników" w ramach poddziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz  młodych rolników" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r, poz. 982 z późn. zm.),

2) rozpoczął kierowanie gospodarstwem nie wcześniej niż 5 lat przed dniem złożenia wniosku o przyznanie pomocy.

Zatem trzeba mieć na uwadze, że spełnienie warunku minimalnej wielkości obszaru Natura 2000 w gospodarstwie, nie jest jedyną przesłanką do uzyskania wsparcia, gdyż w dużej mierze o przyznaniu pomocy, poza spełnieniem wymogów formalnych  dotyczących gospodarstwa i samej operacji, będzie decydowała kolejność przysługiwania pomocy, w tym spełnienie minimalnej wielkości punktowej (nie mniej niż 30 pkt.), określonych na podstawie kryteriów wyboru operacji, przy czym pierwszeństwo w dostępie do pomocy będzie miał ten rolnik, którego wniosek dostanie większą liczbę punktów.

2. Czy obowiązują jakieś szczególne wymagania w odniesieniu do każdej operacji planowanej do realizacji w ramach operacji typu "Inwestycje w gospodarstwach położonych na obszarach Natura 2000"?

Tak. Pomoc przyznaje się na operację polegającą na realizacji inwestycji, która:

  1. przyczyni się do utrzymania i użytkowania w gospodarstwie trwałych użytków zielonych położonych na obszarze Natura 2000,
  2. nie będzie negatywnie oddziaływać na cele ochrony danego obszaru Natura 2000,
  3. nie jest sprzeczna z działaniami ochronnymi obligatoryjnymi ustalonymi dla obszaru Natura 2000, na którym jest położone gospodarstwo, w planach zadań ochronnych lub planach ochrony, jeżeli dla tego obszaru Natura 2000 zostały ustanowione takie plany,
  4. spełnia wymagania określone przepisami prawa mającymi zastosowanie do takiej inwestycji.

W związku z powyższym do wniosku o przyznanie pomocy należy dołączyć Zaświadczenie wydane przez właściwy organ, który koordynuje funkcjonowanie obszarów Natura 2000 na danym obszarze, w przypadku gdy nie przeprowadzono oceny oddziaływania na obszary Natura 2000, potwierdzające, że realizacja inwestycji nie spowoduje negatywnego oddziaływania na cele ochrony obszaru Natura 2000 i nie jest sprzeczna z działaniami ochronnymi obligatoryjnymi ustalonymi dla obszaru Natura 2000, na którym jest położone gospodarstwo, w planach zadań ochronnych ustanowionych na podstawie art. 28 ust. 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody lub w planach ochrony ustanowionych na podstawie art. 29 ust. 3 lub art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, jeżeli dla tego obszaru Natura 2000 zostały ustanowione takie plany, co pozwolić potwierdzić spełnienie powyższych kryteriów. Informacje w tym zakresie znajdują się w Instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie pomocy.

3. Czy w ramach operacji typu "Inwestycje w gospodarstwach położonych na obszarach Natura 2000" mogą być realizowane operacje w zakresie produkcji zwierzęcej?

Tak. W przypadku, gdy operacja będzie związana z działalnością rolniczą w zakresie produkcji zwierzęcej, pomoc będzie mogła zostać przyznana na operację obejmującą wyłącznie inwestycje związane z produkcją zwierzęcą w zakresie zwierząt zwanych "zwierzętami trawożernymi", tj. zwierząt z gatunku: bydło domowe, bawoły, daniele, jelenie szlachetne lub jelenie sika (wschodnie), konie, osły, kozy i owce, jeżeli w wyniku jej realizacji (poza obowiązkiem spełnienia obligatoryjnych kryteriów dotyczących każdej operacji)  nastąpi:

  • rozwój prowadzonej w gospodarstwie produkcji zwierzęcej w zakresie zwierząt trawożernych, w szczególności przez zwiększenie skali tej produkcji lub poprawę jakości tej produkcji, albo
  • zmiana profilu prowadzonej w gospodarstwie produkcji na produkcję zwierzęcą w zakresie zwierząt trawożernych.

4. Czy w przypadku operacji związanych z produkcją zwierzęcą są wymogi dotyczące osiągnięcia i utrzymania określonej liczby zwierząt, jak ma to miejsce w ramach operacji typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" PROW 2014-2020?

Zgodnie z  § 21 ust. 1 pkt. 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi dla operacji typu "Inwestycje w gospodarstwach położonych na obszarach Natura 2000" Beneficjent zobowiązany będzie do prowadzenia - do dnia, w którym upływa 5 lat od dnia wypłaty płatności końcowej - na trwałych użytkach zielonych (TUZ) położonych na obszarze Natura 2000-  wypasu zwierząt trawożernych:

  • zgodnie z działaniami ochronnymi obligatoryjnymi ustalonymi w planach zadań ochronnych* lub planach ochrony** ustanowionych dla danego obszaru Natura 2000, jeżeli dla danego obszaru Natura 2000 zostały ustanowione takie plany; w przypadku, gdy zostały przyznane punkty za realizację przynajmniej jednej inwestycji związanej z działaniami ochronnymi obligatoryjnymi i fakultatywnymi (jakie wynikają dla danego gospodarstwa z ww. planów) również z działaniami ochronnymi fakultatywnymi, za które zostały przyznane te punkty,
  • których liczba w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe (DJP) wynosi nie więcej niż 2 DJP na hektar tych gruntów, jeżeli dla danego obszaru Natura 2000 nie zostały ustanowione plany o których mowa powyżej, albo w planach tych nie określono maksymalnej liczby zwierząt wyrażonej w DJP na hektar tych gruntów. Współczynnik przeliczania zwierząt na DJP określa załącznik nr 2 do ww. rozporządzenia.

Jednocześnie, każda zrealizowana operacja musi być uzasadniona, zatem w przypadku budowy obory pod obsadę 80 DJP wymagane jest, aby była ona zasiedlona po zrealizowaniu operacji odpowiednią wielkością stada.

Poza powyższymi wymogami nie ma innych uwarunkowań dotyczących liczby zwierząt w tym środku wsparcia.

*zgodnie z art. 28 ust. 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody Regionalny dyrektor ochrony środowiska ustanawia, w drodze aktu prawa miejscowego w formie zarządzenia, plan zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000, kierując się koniecznością utrzymania i przywracania do właściwego stanu ochrony siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000. Plan zadań ochronnych może być zmieniony, jeżeli wynika to z potrzeb ochrony tych siedlisk przyrodniczych lub gatunków roślin i zwierząt.

** zgodnie z art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody Minister właściwy do spraw środowiska ustanawia, w drodze rozporządzenia, plan ochrony dla obszaru Natura 2000 lub jego części na okres 20 lat, kierując się koniecznością utrzymania i przywracania do właściwego stanu ochrony siedlisk przyrodniczych, oraz gatunków roślin i zwierząt, dla których wyznaczono obszar Natura 2000 oraz zgodnie z art. 30 ust. 1 ww. ustawy Plan ochrony ustanowiony dla parku narodowego, rezerwatu przyrody lub parku krajobrazowego położonego w granicach obszaru Natura 2000, uwzględniający zakres, o którym mowa w art. 29 tej ustawy, staje się planem ochrony dla tej części obszaru Natura 2000.

 

5. Jaka jest wysokość pomocy, którą można otrzymać w ramach operacji typu "Inwestycje w gospodarstwach położonych na obszarach Natura 2000"?

Pomoc będzie przyznawana i wypłacana do wysokości limitu, który w okresie realizacji PROW 2014-2020 wynosi, na jednego beneficjenta i na jedno gospodarstwo, 500 tys. zł, z tym, że limit ten na inwestycje niezwiązane z budową lub modernizacją budynków inwentarskich lub adaptacją innych istniejących w gospodarstwie budynków na budynki inwentarskie limit wynosi 200 tys zł.

6. Czy zakup ciągnika rolniczego może być kosztem kwalifikowalnym?

Tak, ale w części nieprzekraczającej 50% pozostałych kosztów kwalifikowalnych (z wyjątkiem tzw. kosztów ogólnych i przedmiotowego ciągnika).

7. Czy istnieje możliwość połączenia dwóch działań - Modernizacja Gospodarstw Rolnych obszar d i działania MGR Natura 2000. Czy można, spełniając wszystkie warunki, być beneficjentem obu działań i otrzymać z dwóch tych działań po 200 tys. zł dotacji?

Szczegółowe informacje na temat operacji typu Inwestycje w gospodarstwach położonych na obszarach NATURA 2000 znajdują się w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 lipca 2017 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Inwestycje w gospodarstwach położonych na obszarach NATURA 2000" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2017 r., poz. 1469).

Zasady ubiegania się o wsparcie finansowe w ramach operacji typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" określa natomiast rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 sierpnia 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020 (Dz. U. poz. 1371 oraz z 2016 r. poz. 399 i 1617 oraz z 2017 r. poz. 1041).

W cytowanych powyżej przepisach nie ma wskazanych literalnie ograniczeń w zakresie braku możliwości skorzystania przez producentów rolnych z pomocy inwestycyjnej w ramach operacji typu "Inwestycje w gospodarstwach położonych na obszarach Natura 2000", w sytuacji wcześniejszego uzyskania przez nich pomocy finansowej w ramach operacji typu "Modernizacja gospodarstw rolnych". Są to niezależne od siebie mechanizmy wsparcia skierowane do tych rolników, którzy spełniają określone przepisami prawa wymogi do uzyskania danego wsparcia.

Odrębną kwestią pozostają przepisy dotyczące zakazu finansowania z dwóch źródeł kosztów kwalifikowalnych operacji oraz uzasadnienie ekonomiczne i techniczne operacji. Do oceny w tym zakresie bierze się pod uwagę wyposażenie gospodarstwa w składniki ruchome jak i budynki w tym prowadzoną produkcję. Zatem tylko z tego względu mogą istnieć ograniczenia w przyznaniu pomocy na zakup kolejnego ciągnika, czy przyczepy, jeśli rolnik spełnia kryteria dostępu do pomocy a inwestycja wpisuje się w cele tego rodzaju wsparcia.

8. Czy w przypadku wszystkich inwestycji na obszarach Natura 2000 (chodzi o zakup maszyn i urządzeń) potrzebne jest zaświadczenie od RDOŚ-u. Czy w przypadku tylko zakupu kosiarki i ciągnika nie trzeba uzyskiwać zaświadczeń z GDOŚ?

Zgodnie z przepisem § 11 ust. 2 pkt 17 ww. rozporządzenia, zaświadczenie wydawane przez właściwy organ, który koordynuje funkcjonowanie obszarów Natura 2000 na danym obszarze, należy uzyskać i przedstawić w przypadku każdej operacji, gdy nie przeprowadzono w odniesieniu do niej oceny oddziaływania na obszary Natura 2000, potwierdzające, że realizacja inwestycji nie spowoduje negatywnego oddziaływania na cele ochrony tych obszarów i nie jest sprzeczna z działaniami ochronnymi.

W związku z powyższym, w przypadku operacji polegającej na zakupie maszyn i urządzeń, należy wystąpić o wydanie przedmiotowego zaświadczenia do RDOŚ.

9. Do składanego do ARiMR wniosku o przyznanie pomocy należy dołączyć zaświadczenie od właściwego organu, który koordynuje funkcjonowanie obszarów NATURA 2000. Co w przypadku rolnika posiadającego gospodarstwo na obszarze NATURA 2000 dla którego nie ustanowiono planu zadań ochronnych, czy jego wniosek nie będzie odrzucony przez ARiMR. Jak dowiedziałem się z RDOŚ, gdy dla obszaru NATURA 2000 nie został opracowany plan zadań ochronnych, wówczas instytucja ta wystawi zaświadczenie, iż dla obszaru nie ustanowiono pzo, w związku z tym nie orzeknie, czy inwestycja nie spowoduje negatywnego oddziaływania na cele ochrony obszaru NATURA 2000 i nie jest sprzeczna z działaniami ochronnymi obligatoryjnymi ustalonymi dla tego obszaru.

Zgodnie z przepisem § 11 ust. 2 pkt 17 ww. rozporządzenia, zaświadczenie wydawane przez właściwy organ, który koordynuje funkcjonowanie obszarów Natura 2000 na danym obszarze, należy uzyskać i przedstawić w przypadku każdej operacji, gdy nie przeprowadzono w odniesieniu do niej oceny oddziaływania na obszary Natura 2000, potwierdzające, że realizacja inwestycji nie spowoduje negatywnego oddziaływania na cele ochrony tych obszarów i nie jest sprzeczna z działaniami ochronnymi obligatoryjnymi ustalonymi dla obszaru Natura 2000, na którym jest położone gospodarstwo, w planach zadań ochronnych ustanowionych na podstawie art. 28 ust. 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody lub w planach ochrony ustanowionych na podstawie art. 29 ust. 3 lub art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, jeżeli dla tego obszaru Natura 2000 zostały ustanowione takie plany.

W przypadku, gdy dla danego obszaru Natura 2000 nie zatwierdzono planu ochrony lub planu zadań ochronnych, zaświadczenie w swojej treści musi odnieść się do kwestii oddziaływania danych inwestycji na cele ochrony obszarów Natura 2000. Może oczywiście zawierać wzmiankę, iż dla danego obszaru nie ustanowiono PZO.

10. Czy zakup ładowarki teleskopowej / ładowacza czołowego, wykorzystywanych w gospodarstwie może być kosztem kwalifikowanym w ramach działania Inwestycje w gospodarstwach położonych na obszarze Natura 2000

Zgodnie z przepisem § 5 ust. 1 pkt 2 lit. a ww. rozporządzenia koszt zakupu ładowarki teleskopowej z osprzętem/ ładowacza czołowego może być kosztem kwalifikowalnym tylko w przypadku gdy w gospodarstwie prowadzona jest produkcja zwierzęca w zakresie zwierząt trawożernych i przyczynia się do rozwoju produkcji zwierząt trawożernych albo zmiany profilu produkcji na taką produkcję. Ponadto, planowana inwestycja powinna być uzasadniona wielkością produkcji prowadzonej w gospodarstwie, tj. produkcji zwierząt trawożernych i powierzchnią TUZ oraz oceniona z uwzględnieniem posiadanego zaplecza produkcyjnego.

11. W obrębie jakiego limitu należy uwzględnić koszt zakupu wozu paszowego?

Pomoc przyznaje się i wypłaca do wysokości limitu, który w okresie realizacji programu wynosi 500 tys. zł na jednego beneficjenta i na jedno gospodarstwo, z tym że limit ten na inwestycje niezwiązane z budową lub modernizacją budynków inwentarskich, lub adaptacją innych istniejących w gospodarstwie budynków na budynki inwentarskie wynosi 200 tys. zł.

Zatem zakup urządzeń i maszyn, w tym stanowiących tylko wyposażenie budynku (sprzęt nie związany trwale z budynkiem, nie stanowiący co najmniej ww. modernizacji budynku) należy wykazywać w ramach limitu 200 tys. zł (w tym np. zakup wozu paszowego).

12. Jak należy prawidłowo określić koszt kwalifikowalny ciągnika którego cena zakupu została określona na 150 tys. zł w przypadku jednoczesnego zakupu prasy 80 tys. i owijarki bel - 20 tys.

Zgodnie z przepisem § 5 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego koszt zakupu ciągnika rolniczego może być kosztem kwalifikowalnym w wysokości nieprzekraczającej 50% pozostałych kosztów kwalifikowalnych, o których mowa w § 5 ust. 1 pkt 1–5 tego rozporządzenia. Zatem dla przedstawionego przykładu, w którym koszt pozostałych maszyn i urządzeń  wynosi 100 tys. netto (owijarka  bel - 20 tys. i 80 tys. - prasa zwijająca) do zestawienia rzeczowo finansowego operacji w przypadku równoczesnego uwzględniania w przedmiocie operacji ciągnika rolniczego można maksymalnie wpisać 50 tys.

13. Kiedy mogą zostać nadane punkty za kryterium polegające na realizacji przynajmniej jednej inwestycji związanej z działaniami ochronnymi obligatoryjnymi i fakultatywnymi, jakie wynikają dla danego gospodarstwa z planu zadań ochronnych lub planu ochrony ustanowionych dla danego obszaru Natura 2000?

Punkty w wysokości 20 za kryterium określone w § 14 ust. 2 pkt 4) zostaną nadane w przypadku, gdy operacja obejmuje realizację przynajmniej jednej inwestycji związanej z działaniami ochronnymi obligatoryjnymi i fakultatywnymi, jakie wynikają dla danego gospodarstwa z planu zadań ochronnych lub planu ochrony ustanowionych dla danego obszaru Natura 2000.

Działania ochronne zostały określone w zarządzeniach właściwych terytorialnie dyrektorów regionalnych zarządów gospodarki wodnej w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla danego obszaru Natura 2000 i publikowane w dziennikach urzędowych poszczególnych województw, których dotyczą i odpowiednio w planach ochrony, które ustanawia rozporządzeniem Minister Środowiska odrębnie dla danego obszaru i dotyczą one przeważnie parków.

Należy zatem zapoznać się z wymaganiami przypisanymi rolnikowi (właścicielowi lub dzierżawcy obszaru, który położony jest na obszarze Natura 2000), a następnie ocenić, czy co najmniej jedna z inwestycji planowana do realizacji w ramach operacji przyczynia się do spełnienia określonych działań obligatoryjnych i fakultatywnych ustanowionych w tych planach.

Powyższe należy odwzorować (opowiadając TAK lub NIE w zakresie, czy operacja obejmuje realizację przynajmniej jednej inwestycji związanej z działaniami ochronnymi obligatoryjnymi i fakultatywnymi, jakie wynikają dla danego gospodarstwa z planu zadań ochronnych lub planu ochrony ustanowionych dla danego obszaru Natura 2000) we wniosku o przyznanie pomocy - tabela V. Zestawienie rzeczowo-finansowe operacji oraz w biznesplanie. Jednocześnie należy podać uzasadnienie takiego stanu rzeczy
w biznesplanie.

Jeśli w obrębie działań ochronnych wyodrębniono działania obligatoryjne i fakultatywne, w przypadku których podmiotem odpowiedzianym za ich wykonanie jest rolnik (właściciel/ dzierżawca gruntu) i realizowana inwestycja ma z nimi związek, aby dostać punkty za dane kryterium wskazana do realizacji inwestycja ma realizować zarówno działania obligatoryjne i fakultatywne co należy wykazać.

Gdy określono tylko działania ochronne obligatoryjne lub nie został określony podział na działania ochronne obligatoryjne i fakultatywne (jak ma to miejsce w planach ochrony) należy przyjąć, że są one obligatoryjne i jeśli inwestycja wpisuje się w te działania Wnioskodawca może ubiegać się o przyznanie punktów z tego tytułu.

14. Czy można ubiegać się o wsparcie na zakup wozu asenizacyjnego w przypadku gdy w gospodarstwie nie ma produkcji zwierzęcej.

Zgodnie z przepisami rozporządzenia wykonawczego pomoc przyznaje się w formie refundacji części kosztów kwalifikowalnych, do których zalicza się m.in. koszty zakupu nowych maszyn lub urządzeń, wymienionych w załączniku nr 1 do rozporządzenia, przeznaczonych do utrzymania trwałych użytków zielonych, które są uzasadnione wielkością produkcji prowadzonej w gospodarstwie, adekwatne do panujących w nim warunków gospodarowania, niezbędne do osiągnięcia celu operacji oraz racjonalne.
Wśród kosztów określonych w Załączniku nr 1 do rozporządzenia wyodrębniono wozy asenizacyjne z aplikatorami nawozów naturalnych w postaci płynnej typu: doglebowe szczelinowe (tarczowe), płozy wleczone, węże wleczone lub wyłącznie aplikatory tego typu.

Zatem można ubiegać się o dofinasowanie na zakup wozu asenizacyjnego ze stosownym osprzętem, nawet w przypadku braku zwierząt w gospodarstwie. Ubiegając się o wsparcie należy wykazać źródło pozyskiwania gnojówki/ gnojowicy.

15. Czy w ramach operacji typu "Inwestycje w gospodarstwach położonych na obszarach NATURA 2000" można nabyć zwierzęta?

Pomoc w tym typie operacji nie obejmuje kosztów nabycia zwierząt.

16. Czy podpisując umowę dzierżawy w sierpniu tego roku na łąki położone w obszarach Natura 2000 można starać się o dofinansowanie w tym programie?

Zgodnie z rozporządzeniem o pomoc w ramach operacji typu "Inwestycje w gospodarstwach położonych na obszarach Natura 2000" może ubiegać się rolnik jeżeli m.in. w gospodarstwie, którego jest posiadaczem, łączna powierzchnia trwałych użytków zielonych i pastwisk trwałych (w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. h rozporządzenia nr 1307/2013), zwanych "trwałymi użytkami zielonymi", położonych na obszarze Natura 2000 wynosi co najmniej 1 ha.

Do ustalenia spełnienia tego warunku uwzględnia się grunty wchodzące w skład gospodarstwa posiadanego przez rolnika w dniu złożenia wniosku, które:

  1. stanowią przedmiot własności tego rolnika,
  2. zostały oddane w użytkowanie wieczyste temu rolnikowi,
  3. są dzierżawione przez tego rolnika z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub od jednostek samorządu terytorialnego, na podstawie umowy dzierżawy zawartej na czas nieoznaczony albo na okres co najmniej 7 lat od dnia złożenia wniosku,
  4. są dzierżawione przez tego rolnika od podmiotów innych niż wymienione w pkt. 3, jeżeli umowa dzierżawy została zawarta:

    1. w formie aktu notarialnego albo z datą pewną, oraz
    2. na okres co najmniej 7 lat od dnia złożenia wniosku;

przy czym grunty wykazane w pkt 3 i 4 będą mogły być uwzględnione, jeżeli jednocześnie do gruntów tych przyznano rolnikowi jednolitą płatność obszarową na podstawie przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego lub pomoc finansową w ramach działań obszarowych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 lub Programu ROW na lata 2014 - 2020, co najmniej w roku, w którym złożono wniosek, a jeżeli w danym roku nie przyznano jeszcze płatności lub pomocy, płatność lub pomoc została przyznana co najmniej w roku poprzedzającym rok złożenia wniosku.

Zatem jeżeli w sierpniu br. nastąpiło wydzierżawienie co najmniej 1 ha powierzchni "trwałych użytków zielonych" położonych na obszarze Natura 2000, przy założeniu, iż stanowią one jedyne TUZ na obszarze NATURA 2000 nie zostałoby spełnione kryterium dostępu do pomocy o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia MRiRW.

17. Czy w ramach operacji "Inwestycje w gospodarstwach położonych na obszarach Natura 2000" kosztem kwalifikowalnym może być zakup agregatu do renowacji (pielęgnacji) łąk składającego się z brony talerzowej z nabudowanym siewnikiem?

Zgodnie z przepisem § 5 ust. 1 pkt. 4 rozporządzenia wykonawczego zakup agregatu do renowacji (pielęgnacji) łąk, w tym z siewnikiem do podsiewu powierzchniowego stanowi koszt kwalifikowalny. Natomiast agregat składający się z brony talerzowej z nadbudowanym siewnikiem nie będzie stanowił kosztu kwalifikowalnego dla operacji typu Inwestycje w gospodarstwach położonych na obszarach Natura 2000, gdyż nie spełnia zadania  dotyczącego pielęgnacji łąk, może nawet je zniszczyć. Zadaniem agregatów do renowacji (pielęgnacji) łąk jest wyrównanie nierówności na użytkach, spulchnienie (napowietrzenie) darni oraz podsiew traw w przypadku wyposażenia go w specjalistyczny siewnik do siewu traw i nasion drobnych. Taki agregat nie niszczy struktury powierzchniowej runi łąkowej, jedynie ją lekko rozluźnia, tym samym nasiona mają lepszy  kontakt z glebą w celu przyspieszenia kiełkowania nasion traw.

18. Czy kryterium przysługiwania pomocy określone w § 14 ust. 2 rozporządzenia punkt 2 w podpunkcie a) przyznawane jest 10 punktów dla udziału powierzchni użytków zielonych wartościowych pod względem środowiskowym w odniesieniu do TUZ położonych na obszarze Natura 2000 do 30% czy za (równo) 30%.

W przedmiotowym kryterium 10 pkt przyznaje się za udział wynoszący równo 30 %.  W przypadku tego udziału niższego od 30 % przysługuje 0 pkt za dane kryterium.

19. Czy Beneficjent, który otrzymał w darowiźnie działkę o powierzchni 1 ha użytkowaną jako TUZ na obszarze Natura 2000 miesiąc przed dniem złożenia wniosku o przyznanie pomocy, i na którą nie otrzyma płatności bezpośredniej w roku złożenia wniosku o pomoc (działka zostanie zgłoszona do dopłat w następnym roku), może ubiegać się o pomoc w ramach działania Inwestycje w gospodarstwach położonych na obszarach Natura 2000?

Otrzymana w darowiźnie działka przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy na operacje typu "Inwestycje w gospodarstwach położnych na obszarach Natura 2000", która stanowi własność rolnika i którą rolnik od tego dnia użytkuje, pomimo nie ubiegania się przez niego na tę działkę o przyznanie płatności obszarowych, może być uwzględniona na potrzeby wykazana posiadania 1 ha TUZ na obszarze Natura 2000, celem potwierdzenia spełniania kryterium dostępu do pomocy określonego w 2 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia MRiRW.

20. Czy w przypadku gdy Beneficjent posiada 80 ha gruntów użytkowanych jako TUZ, przez które częściowo przebiega obszar Natura 2000 - obejmuje ok 0,70 ha, to czy można uznać iż cała powierzchnia działki tj. 80 ha TUZ- leży na obszarze NATURA 2000 i tym samym zostałby  spełniony warunek posiadania 1 ha TUZ-u na obszarze Natura 2000?

Zgodnie z rozporządzeniem o pomoc może ubiegać się rolnik jeżeli m.in. w gospodarstwie, którego jest posiadaczem, łączna powierzchnia trwałych użytków zielonych i pastwisk trwałych (w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. h rozporządzenia nr 1307/2013), zwanych "trwałymi użytkami zielonymi", położonych na obszarze Natura 2000, wynosi co najmniej 1 ha. Dodatkowo rozporządzenie określa jakie tytuły własności do tego gruntu są wymagane jako potwierdzenie posiadania 1 ha na obszarze Natura 2000.

Biorąc pod uwagę powyższe, do oceny spełnienia powyższego kryterium dostępu należy brać pod uwagę tylko powierzchnię TUZ (zgodnie z  ww. art. 4 ust. 1 lit. h rozporządzenia nr 1307/2013) na Natura 2000, nie zaś powierzchnię całej działki, która jest położona na tym obszarze lub przez którą przebiega częściowo obszar Natura 2000. Jeśli łącznie wśród gruntów posiadanych przez rolnika jest tylko 0,8 ha TUZ na  obszarze Natura 2000, nie można uznać, iż kryterium dostępu do pomocy określone w § 2 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia MRiRW zostało spełnione.