1. Czy z pomocy finansowej może skorzystać młody rolnik, na którego gospodarstwie rolnym zostało ustanowione prawo użytkowania (ograniczone prawo rzeczowe) na rzecz zbywców?

To zależy od zakresu ustanowionego prawa użytkowania. Jeżeli z charakteru stosunku prawnego wynika, że młody rolnik nie prowadzi produkcji i nie pobiera z gospodarstwa rolnego pożytków, to premia nie może być przyznana. Składniki majątku, na które ustanowiono prawo użytkowania, nie mogą być uwzględniane w wyliczeniu żywotności ekonomicznej gospodarstwa.

2. Wnioskodawca z działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" w okresie poprzedzającym nabycie własnego gospodarstwa rolnego (ponad 12 miesięcy) wspólnie z trzema osobami był współwłaścicielem 3 ha gospodarstwa rolnego. Biorąc pod uwagę wartości ułamkowe, wnioskodawca był właścicielem ok. 70 arów. Czy w tej sytuacji możliwe jest przyznanie premii?

Do premii uprawniona jest osoba, która po raz pierwszy stała się posiadaczem gospodarstwa rolnego o powierzchni co najmniej 1 ha użytków rolnych. W opisanym przypadku rolnik był wcześniej współwłaścicielem takiego gospodarstwa i nie może uzyskać premii. Przesądza o tym wielkość całego gospodarstwa, a nie areał "przypadający" tej osobie w ramach współwłasności.

3. Rolnik ubiega się o premię w ramach działania "Ułatwiane startu młodym rolnikom" . Gospodarstwo rolne otrzymał w drodze darowizny od rodziców. Wcześniej ubiegał się o płatności bezpośrednie na to gospodarstwo, gdyż jego rodzice nie byli w stanie samodzielnie uprawiać ziemi. Czy w powyższym przypadku za termin rozpoczęcia prowadzenia gospodarstwa należy uznać datę złożenia "Wniosku o płatności bezpośrednie" , czy też datę uzyskania tytułu prawnego do gospodarstwa?

Za termin rozpoczęcia prowadzenia gospodarstwa rolnego należy przyjąć datę zawarcia umowy darowizny.

Ta część pytań i odpowiedzi dotyczy działań "Inwestycje w gospodarstwach rolnych" oraz "Ułatwiane startu młodym rolnikom"

1. Czy przez "przejęcie gospodarstwa rolnego od współmałżonka" należy rozumieć:

1. Rozszerzenie własności majątkowej na współmałżonka, który dotychczas nie figurował w dokumentach potwierdzających własność, czyli faktycznie nie posiadał gospodarstwa rolnego.
2. Zakup gruntów przez współmałżonków na powiększenie gospodarstwa rolnego posiadanego już przez jednego z nich.
3. Przypadek zilustrowany poniższym przykładem: osoby będące przed ślubem współwłaścicielami w części ? nieruchomości rolnej (o pow. 2 ha) zawarły związek małżeński i następnie zawarły umowę majątkową małżeńską rozszerzającą zakres wspólności majątkowej małżeńskiej na wszelkie przedmioty i prawa, nabyte przez każdego z nich przed zawarciem związku małżeńskiego.

1. Tak.
2. Fakt kupienia gruntów rolnych przez współmałżonków nie oznacza, że zostało utworzone nowe gospodarstwo rolne; można uznać, że zakupione wspólnie grunty stanowią nowe gospodarstwo jeżeli beneficjent udowodni, że jest ono wyodrębnione funkcjonalnie i prowadzone przez niego niezależnie od gospodarstwa należącego do współmałżonka.
3. Nie - w tym przypadku nie można mówić o wzajemnym przejęciu gospodarstwa rolnego; prawo do ubiegania się o premię oboje mieli wcześniej, a po zawarciu związku małżeńskiego o premię może ubiegać się jeden z małżonków, jeśli nie upłynęło 12 miesięcy od dnia, w którym stali się posiadaczami gruntów.

2. Czy wnioskodawca powinien być posiadaczem samoistnym lub zależnym gospodarstwa rolnego w chwili składania "Wniosku o dofinansowanie realizacji projektu" do ARiMR (jak to z resztą deklaruje we wniosku)? Czy data na dokumencie potwierdzającym tytuł prawny do gospodarstwa może być późniejsza niż dzień wpływu "Wniosku o dofinansowanie realizacji projektu" ?

Wnioskodawca występując do ARiMR z "Wnioskiem o dofinansowanie realizacji projektu" musi spełniać definicję beneficjenta tj. być posiadaczem samoistnym lub zależnym gospodarstwa rolnego. Wraz z wnioskiem składany jest załącznik potwierdzający tytuł prawny do gospodarstwa. Jeżeli z dokumentów wynika, że gospodarstwo zostało nabyte lub wydzierżawione po dacie złożenia wniosku przez wnioskodawcę, "Wniosek o dofinansowanie realizacji projektu"

3. Czy małżonkowie mogą zawrzeć między sobą umowę użyczenia np. budynków w celu wykazania ich przez jedno z nich do osiągnięcia żywotności ekonomicznej gospodarstwa? Czy w takim przypadku ma znaczenie, że budynki te stanowią współwłasność lub majątek odrębny każdego ze współmałżonków?

Jeżeli budynki stanowią majątek odrębny współmałżonka, to z punktu widzenia przepisów prawa nie ma przeszkody, by mógł on użyczyć je współmałżonkowi. Nie można natomiast użyczać współmałżonkowi budynków wchodzących w skład majątku wspólnego.

4. Czy w do stażu pracy w gospodarstwie rolnym można zaliczyć:

1. okres ubezpieczenia w KRUS jako domownik w czasie niepełnoletności;
2. okres posiadania gospodarstwa w czasie niepełnoletności i od którego roku życia?

1. Tak.
2. Tak, od 16 roku życia, tj. po ukończeniu wieku, od którego można być zatrudnionym, zgodnie z przepisami kodeksu pracy.

5. Czy w przypadku, gdy rolnik wszedł w posiadanie gospodarstwa rolnego o powierzchni co najmniej 1 ha użytków rolnych w wyniku przeprowadzenia postępowania scaleniowego (a wcześniej miał mniej niż 1 ha użytków rolnych), to za dzień rozpoczęcia prowadzenia gospodarstwa należy przyjąć dzień wydania, czy uprawomocnienia się decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów?

Za dzień rozpoczęcia prowadzenia gospodarstwa rolnego należy przyjąć dzień uprawomocnienia się decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów.

6. Czy decyzja powiatowego lekarza weterynarii odraczająca termin dostosowania gospodarstwa rolnego do wymagań dotyczących higieny lub dobrostanu zwierząt może zostać uznana za potwierdzenie spełniania standardów wymienionych w "Oświadczeniu o spełnianiu minimalnych standardów w zakresie higieny, ochrony środowiska i warunków utrzymania zwierząt w gospodarstwie" ?

Nie.

7. Czy w przypadku pełnomocnictw udzielonych do prowadzenia gospodarstwa rolnego i poświadczonych notarialnie ARiMR ma uznawać ich ważność od dnia poświadczenia notarialnego (tzn. data pewna) czy też od daty ich sporządzenia?

Należy stosować datę pewną. Poświadczenie notarialne służy ustaleniu daty pewnej, od której liczony jest okres, w którym rolnik faktycznie nie prowadził gospodarstwa

8. Czy grunty pod rowami są użytkami rolnymi?

Tak. Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. Nr 64, poz.592), przez użytki rolne należy rozumieć grunty orne, sady, łąki trwałe, pastwiska trwałe, grunty rolne zabudowane, grunty pod stawami i grunty pod rowami.

9. Czy w "Pełnym planie projektu" przy wyliczaniu nadwyżek bezpośrednich można uwzględnić przychody z tytułu przetwórstwa prowadzonego w gospodarstwie rolnym oraz ze sprzedaży ryb?

Nie. Przychody z przetwórstwa oraz sprzedaży ryb w gospodarstwie rolnym nie są brane pod uwagę przy obliczaniu wielkości ekonomicznej gospodarstwa.

10. Rolnik posiada 16 ha i ujął w tabeli SGM zasiewy pszenicy na całym posiadanym areale, co pozwoliło na spełnienie kryterium żywotności przez gospodarstwo rolne wnioskodawcy. Biorąc pod uwagę konieczność stosowania płodozmianu, w następnym roku zasiewy mogą spowodować obniżenie sumy uzyskanych nadwyżek bezpośrednich poniżej progu żywotności. Czy Biuro Oceny Wniosków (ARiMR) może (niezwłocznie po podpisaniu umowy) zlecić wizytację terenową z terminem wykonania za rok lub dwa lata, której celem będzie weryfikacja aktualnej wielkości ekonomicznej gospodarstwa?

Gospodarstwo rolne wnioskodawcy musi spełniać kryterium żywotności ekonomicznej w momencie składania ostatniego wniosku o płatność, o ile ten wymóg nie był spełniony w dniu składania wniosku o dofinansowanie realizacji projektu. Agencja może weryfikować wielkość ekonomiczną gospodarstwa w okresie 12 miesięcy po zakończeniu realizacji projektu, gdyż tego okresu dotyczą dane w tabeli wyliczania żywotności ekonomicznej gospodarstwa w stanie docelowym.

11. Jeżeli specyfika produkcji powoduje, że plon uzyskiwany jest co drugi rok (np. szkółka róż, drzew owocowych itp.), co wiąże się z osiągnięciem żywotności ekonomicznej również co drugi rok, to czy Agencja ma prawo wymagać wykazywania tej żywotności w każdym kolejnym roku?

Tabela SGM zawiera dane uśrednione, które uwzględniają specyfikę produkcji rolniczej. W przypadku, gdy wielkość ekonomiczna gospodarstwa wyliczana jest w oparciu o dane rzeczywiste (w Pełnym planie projektu), konieczne jest uwzględnienie w nadwyżce bezpośredniej specyfiki jej uzyskiwania, tzn. przeliczenie przychodów i kosztów z całego cyklu produkcyjnego na rok.

12. Czy w wyliczeniu wielkości ekonomicznej gospodarstwa można uwzględnić grunty należące do niepełnoletniego dziecka wnioskodawcy?

Jeżeli grunty należące do niepełnoletniego dziecka, pozostające w zarządzie wnioskodawcy, są funkcjonalnie powiązane z gospodarstwem rolnym wnioskodawcy, to - mimo że wnioskodawca nie jest posiadaczem nieruchomości dziecka, ale ich użytkownikiem - grunty te mogą być uwzględnione przy obliczaniu wielkości ekonomicznej gospodarstwa wnioskodawcy. Takie rozwiązanie jest możliwe pod warunkiem, że od przewidywanego terminu wypłaty pomocy przez ARiMR do ukończenia przez dziecko 18 roku życia minie nie mniej niż 5 lat.

13. Czy przy wyliczeniu żywotności ekonomicznej gospodarstwa rolnego można uwzględnić uprawę wikliny?

Tak. W tabeli do obliczania wielkości ekonomicznej gospodarstwa rolnego zamieszczonej w Załączniku nr 3 do "Uzupełnienia SPO" , wiklina mieści się w pozycji 28 - Pozostałe rośliny przemysłowe.

14. Czy przy wyliczaniu wielkości ekonomicznej gospodarstwa rolnego w tabeli SGM do kategorii - "Uprawa warzyw i truskawek pod osłonami" można zaliczyć uprawy:

• warzyw lub truskawek pod agrowłókniną,
  
  
• warzyw lub truskawek pod niską folią w gruncie (nie w tunelach foliowych, bez konstrukcji podtrzymującej folię)?
  

Nie. Kategoria ta obejmuje uprawę pomidorów, ogórków, papryki, pozostałych warzyw (np. sałaty) oraz innych upraw (np. truskawek) w tunelach o wysokości co najmniej 1,5 m.

15. Jakie ceny należy przyjąć do kalkulacji nadwyżek bezpośrednich dla roku wyjściowego i docelowego? Czy podobnie jak w programie SAPARD mogą to być ceny stałe przyjęte dla roku wyjściowego?

Kalkulacja powinna być prowadzona w cenach stałych.

16. Czy dzień wystąpienia przez wnioskodawcę z wnioskiem o przyznanie indywidualnej kwoty mlecznej stanowi dzień rozpoczęcia prowadzenia gospodarstwa rolnego i przerywa tzw. "okres wyłączeń" ?

Wystąpienie przez wnioskodawcę z wnioskiem do ARR o przyznanie indywidualnej kwoty mlecznej nie przerywa "okresu wyłączeń" .

"Uzupełnienie SPO" określa bowiem, iż na wniosek zainteresowanego mogą być uwzględnione pewne okresy, w których wnioskodawca będąc posiadaczem gospodarstwa rolnego nie prowadził go, o ile:

• nie występował w tym czasie o dopłaty bezpośrednie do posiadanych gruntów,
  
  
• nie uzyskał kredytu preferencyjnego udzielonego na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996 r. w sprawie szczegółowych kierunków działań ARiMR oraz ich sposobów realizacji.
  

Powyższe ograniczenia nie obejmują wystąpienia przez wnioskodawcę z wnioskiem o przyznanie indywidualnej kwoty mlecznej, który może być złożony wyłącznie przez posiadacza gospodarstwa rolnego.

17. Czy otrzymanie przez wnioskodawcę darowizny w trakcie trwania okresu nieprowadzenia gospodarstwa rolnego przerywa ten okres, pomimo że obdarowany był w tym czasie niepełnoletni i ww. darowiznę przyjmowali w jego imieniu rodzice?

Zgodnie z zapisami "Uzupełnienia SPO" jedynie w działaniu "Ułatwianie startu ?" okres przed uzyskaniem pełnoletniości może być na wniosek rolnika uwzględniany jako okres, w którym nie prowadził on gospodarstwa rolnego.

Fakt otrzymania darowizny w postaci gruntów rolnych w czasie, który wnioskodawca chce odliczyć od okresu prowadzenia gospodarstwa rolnego nie powoduje przerwania okresu wyłączenia tym bardziej, że darowiznę w imieniu wnioskodawcy przyjmowali jego rodzice.

18. Czy okres pomiędzy ukończeniem szkoły a powołaniem do wojska można zaliczyć do tzw. okresów wyłączeń?

Nie.

19. Czy czas, w którym wnioskodawca był powołany do wojska w ramach "szkolenia rezerwy" można uznać za okres, w którym wnioskodawca nie prowadził gospodarstwa rolnego?

Okres ten nie kwalifikuje się do odliczenia od czasu faktycznego prowadzenia gospodarstwa rolnego.

20. Czy okres nadterminowej służby wojskowej można uznać za okres, w którym wnioskodawca nie prowadził gospodarstwa rolnego?

Zgodnie z zapisami "Uzupełnienia SPO" za okres, w którym wnioskodawca nie prowadził gospodarstwa rolnego, można uznać na wniosek zainteresowanego, m.in. okres odbywania służby wojskowej.

Nadterminowa zasadnicza służba wojskowa to szczególna forma pełnienia zasadniczej służby wojskowej. Żołnierzom odbywającym taką służbę przysługuje m.in. umundurowanie i wyekwipowanie (jak dla podoficera zawodowego), bezpłatne zakwaterowanie. W związku z powyższym nie ma przeszkód, aby uznać za okres wyłączenia okres odbywania nadterminowej służby wojskowej. Tym bardziej, iż w "Uzupełnieniu SPO" górna granica okresu odbywania służby wojskowej nie została określona, jak również brak jest zapisów o tym, iż służba wojskowa musi być obowiązkowa.

21. Czy można zaliczyć policealną szkołę do szkół ponadgimnazjalnych?

Tak. Zgodnie z ustawą z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświaty (Dz.U. 1991 nr 95 poz. 425 z póź. zm.), szkołami ponadgimnazjalnymi są m.in. szkoły policealne o okresie nauczania nie dłuższym niż 2,5 roku, których ukończenie umożliwia osobom posiadającym wykształcenie średnie uzyskanie po zdaniu egzaminu dyplomu potwierdzającego posiadanie kwalifikacji zawodowych.

22. Czy okresy wakacyjne pomiędzy poszczególnymi szkołami można uznać za okres, w którym wnioskodawca nie prowadził gospodarstwa rolnego?

Do okresu, w którym wnioskodawca nie prowadził gospodarstwa rolnego można zaliczyć:

• okres wakacji następujący bezpośrednio po zakończeniu nauki w szkole średniej a przed podjęciem nauki w szkole wyższej, jeśli wnioskodawca rozpoczął studia w semestrze następującym bezpośrednio po ukończeniu nauki w szkole średniej,
  
  
• okres wakacji w czasie studiów dziennych oraz w trakcie nauki w szkole średniej, w tym okres wakacji pomiędzy szkołą średnią a inną szkołą ponadgimnazjalną pod warunkiem, że nie wystąpiła w nauce przerwa dłuższa niż okres wakacji.

23. Czy wystąpienie przez wnioskodawcę w okresie podlegającym odliczeniu z wnioskiem o wpis do ewidencji producentów powoduje przerwanie okresu wyłączenia?

Nie.

24. Czy za okres, w którym rolnik nie prowadził gospodarstwa rolnego można uznać okres studiów wyższych prowadzonych w trybie dziennym w charakterze wolnego słuchacza?

Nie. Zapisy "Uzupełnienia SPO" dotyczące wyłączeń odnoszą się tylko do osób będących studentami studiów wyższych prowadzonych w trybie dziennym.

25. Czy okres nauki w systemie dziennym w kolegium nauczycielskim lub nauczycielskim kolegium języków obcych można uznać za "okres wyłączenia" ?

Tak. Okres nauki w systemie dziennym w kolegiach nauczycielskich i nauczycielskich kolegiach języków obcych należy traktować równorzędnie z okresem nauki w szkole ponadgimnazjalnej lub w dotychczasowej formie szkoły ponadpodstawowej.

26. Czy posiadanie tytułu technika technologii żywności o specjalności przetwórstwo mleka może uznać za wykształcenie średnie rolnicze?

Nie. Tytuł ten nie mieści się w wymienionych w Załączniku nr 2 do "Uzupełnienia SPO" zawodach i specjalnościach wykształcenia średniego zawodowego rolniczego.

27. Czy ukończenie liceum profilowanego o kierunku rolniczym (np. ogrodniczym) jest równoznaczne z uzyskaniem wykształcenia średniego rolniczego?

Podstawą uznania odpowiedniego poziomu kwalifikacji zawodowych przydatnych do prowadzenia działalności rolniczej jest nazwa zawodu wymieniona na świadectwie ukończenia szkoły, a nie typ ukończonej szkoły (np. liceum, technikum, policealna). Nazwa zawodu pozwala odpowiednio zdefiniować wykształcenie rolnicze, które jest określone w Załączniku nr 2 "Uzupełnienia SPO" .

28. Czy posiadanie wykształcenia średniego rolniczego bez tytułu technika może być powodem żądania uzupełnienia wykształcenia?

Ukończenie szkoły profilowanej o kierunku rolniczym daje wykształcenie średnie ogólne, bez formalnych kwalifikacji zawodowych niezbędnych do pracy w rolnictwie. Bezwzględnym wymogiem potwierdzenia posiadanego wykształcenia w zakresie szkoły średniej jest posiadanie tytułu technika w jednej ze specjalności wymienionej w Załączniku nr 2 do "Uzupełnienia SPO" .

29. Czy uzyskanie świadectwa ukończenia zasadniczej szkoły zawodowej w zawodzie - rolnik mechanizator jest równoznaczne ze zdobyciem zasadniczego zawodowego wykształcenia rolniczego lub tytułu kwalifikacyjnego w zawodzie przydatnym do prowadzenia działalności rolniczej?

Kwalifikacje zawodowe uzyskane w trakcie nauki w zawodzie rolnik mechanizator można traktować jako równorzędne z kwalifikacjami, jakie uzyskuje się po ukończeniu szkoły kształcącej w zawodzie rolnik.

Dlatego też świadectwo ukończenia zasadniczej szkoły zawodowej w zawodzie rolnik mechanizator może zostać uznane za dokument potwierdzający posiadanie kwalifikacji zawodowych w rozumieniu zapisów "Uzupełnienia SPO" .

30. Czy ukończenie studiów wyższych na Politechnice Białostockiej, Wydział Budownictwo i Inżynieria Środowiska, kierunek Inżynieria Środowiska można uznać za wystarczające kwalifikacje zawodowe?

Uznanie ukończenia studiów na Politechnice Białostockiej za uzyskanie kwalifikacji rolniczych jest możliwe pod warunkiem złożenia przez wnioskodawcę potwierdzonego przez ww. uczelnię Oświadczenia o ukończeniu studiów na kierunku przydatnym do prowadzenia gospodarstwa rolnego. Oświadczenie to musi potwierdzać, iż wnioskodawca w programie nauczania miał co najmniej 120 godzin zajęć z zakresu technologii produkcji roślinnej lub zwierzęcej.

31. Czy można uznać za wykształcenie średnie rolnicze ukończenie Technikum Mechanicznego o specjalności " maszyny i urządzenia rolnicze" ?

Ukończenie Technikum Mechanicznego i uzyskanie tytułu technik mechanik o specjalności "maszyny i urządzenia rolnicze" nie stanowi spełnienia określonego w "Uzupełnieniu SPO" wymogu posiadania kwalifikacji rolniczych. W tym przypadku - z uwagi na brak posiadania wykształcenia średniego rolniczego - wymagane jest udokumentowanie przez wnioskodawcę minimum 3-letniego stażu pracy w gospodarstwie rolnym.